چيستي معنويت به مثابۀ موضوعي براي پژوهش‌هاي تطبيقي در قرآن

براي انجام يك پژوهش تطبيقي-قرآني دربارۀ معنويت، نخست بايد معنويت را تعريف كنيم. اين واژه در قرآن به‌كار نرفته است و تعريف آن در واقع، تعيين و تحديد دقيق موضوعِ يك پژوهش تطبيقي است. اين مقاله جستجويي عقلاني براي دست‌يابي به تعريفي مناسب براي معنويت است، به‌نحوي كه بتوان آن را در پژوهش‌هاي تطبيقي-قرآني ملاك قرار داد. چنين تعريفي، به اصطلاح يك تعريف اسمي و قراردادي خواهد بود. در يك تعريف قراردادي، بيشتر مناسب بودن آن با اهداف تحقيق مدنظر است تا اينكه نگران صحّت و مطابقت كامل آن با واقع باشيم. بنابراين، در اين مقاله، بحث اين نيست كه معنويتِ درست يا حق، كدام است و چه تفاوتي با معنويتِ نادرست يا باطل دارد، بلكه به‌دنبال تعريفي هستيم كه با هدفي مقايسه‌اي در راستاي مقايسۀ نظرات قرآن با ديگر ديدگاه‌هايي كه دربارۀ معنويت وجود دارد، مناسبت داشته باشد. در نهايت معلوم خواهد شد كه مناسب‌ترين تعريف معنويت اين است كه آن را فرايند جستجوي به نسبت پايدارِ امر قُدسي در زندگي بدانيم.