هيجان‌ها و نظريه‌هاي هيجان در بازيابي اطلاعات: شناخت نقش‌ها و كاربردها

مقدمه : هيجان‌ها همان‌طور كه هر فعاليت و رفتار انساني در زندگي روزمره را تحت تأثير قرار مي‌دهند، در فرايند بازيابي اطلاعات نيز تأثير و اهميت ويژه‌اي دارند؛ مسئله‏اي كه در حوزه بازيابي اطلاعات توجه اندكي به آن صورت گرفته است. از اين‌رو، نوشتار حاضر درصدد است تا نقش و كاربرد هيجان و نظريه‏هاي هيجان را در بازيابي اطلاعات تشريح نمايد. روش شناسي: مطالعه حاضر با رويكرد كتابخانه ه‏اي نوشته شده است. اطلاعات لازم با استفاده از بررسي و مطالعه منابع اطلاعاتي چاپي و الكترونيكي موجود در كتابخانه‏ ها، اينترنت و پايگاه‏هاي اطلاعاتي فارسي و انگليسي گردآوري شد. يافته‏ ها: هيجان‌ها جزء جدايي‏ناپذير تمام فعاليت‌هاي انساني از جمله فعاليت‏هاي بازيابي اطلاعات شامل رفتار‏هاي اطلاعاتي، جستجوي اطلاعات و نظاير آن و تعامل انسان با رايانه هستند. هيجان‏ها در بازيابي انواع منابع متني، صوتي و تصويري نقش ويژه‏اي دارند. هيجان‌هاي مثبت، رفتار موفقيت‌آميز را تسهيل كرده و هيجان‌هاي منفي، مانع عملكرد مناسب فرد مي‌شوند. نتيجه‏: شناخت هيجان‏ها در مراحل مختلف بازيابي اطلاعات و بهره‌گيري از نظريه‏هاي هيجان به‌منظور شناخت علل ايجاد هيجان‏ها، عوامل اثرگذار بر آن‌ها و نظاير آن، گامي مهم در كنترل هيجان‏ها و افزايش ايجاد هيجان‏هاي مثبت در فرايند بازيابي اطلاعات موفقيت‏ آميز خواهد بود. همچنين طراحان نظام‏هاي اطلاعاتي و كتابداران را در ارائه خدمات مطلوب‏تر و كارپسندتر به كاربران ياري خواهد كرد.