دما- فشارسنجي توده‏‌هاي كوارتزديوريت پورفيري و بررسي چگونگي پيدايش اسكارن وابسته با به‌كارگيري داده‏‌هاي شيمي كاني‏‌ در منطقه‌ تيغناب، جنوب‌خاوري سربيشه (خاور ايران)

در منطقه‌ تيغناب در جنوب‌خاوري سربيشه، نفوذ توده‏‌هاي نيمه‏‌عميق كوارتزديوريتي درون سنگ‏‌آهك و ماسه‏‌سنگ‏‌هاي پالئوسن ائوسن پيدايش اسكارن را به‌دنبال داشته است. پلاژيوكلاز، هورنبلند و كوارتز سازنده‏‌هاي اصلي سنگ‏‌هاي نيمه‏‌عميق هستند. داده‏‌هاي تجزيه‌ ريزكاو الكتروني نشان مي‌دهد محتواي آنورتيت در پلاژيوكلازها برابربا 15 تا 45 درصد و تركيب آنها از آندزين تا اليگوكلاز متغير است. آمفيبول‏‌ها در قلمرو كلسيك و از نوع مگنزيوهورنبلند هستند. فشار حاكم در زمان تبلور كاني‏‌ها در كوارتزديوريت پورفيري تيغناب برابربا 27/5 كيلوبار و دماي ميانگين آن ‌برپايه‌ دماسنجي با به‌كارگيري هورنبلندهاي همزيست با پلاژيوكلاز نزديك به 788 درجه‌ سانتيگراد به‌دست آمده‌اند. گارنت، اپيدوت، پيروكسن، كلسيت، كلريت، كوارتز، مگنتيت، پيريت، هماتيت و ژيپس از كاني‏‌هاي سازنده‌ برون‏‌اسكارن تيغناب هستند. گارنت‏‌هاي بررسي‏‌شده، در رده‌ كلسيم‏‌دار و از نوع محلول‌جامد آندراديت گروسولار هستند. بررسي تغييرات تركيبي اين كاني نشان مي‌دهد مقدار سازنده‌ گروسولار روند كمابيش يكنواخت دارد؛ اما مقدار سازنده‌ آندراديت تغييرات اندكي نشان مي‏‌دهد. حضور آندراديت و تغييرات آن در گارنت‏‌هاي بررسي‌شده، به‌ترتيب نشان‌دهنده‌ بالابودن ‌فوگاسيته‌ اكسيژن و تغييرات نسبت Fe3+/Al در هنگام تبلور گارنت است. پيروكسن در اسكارن تيغناب از نوع ديوپسيد است. وجود آندراديت، پيروكسن غني از ديوپسيد و فراواني بيشتر گارنت نسبت به پيروكسن در اسكارن بررسي‌شده، نشان‌دهنده‌ شرايط اكسيدان است و با نتايج به‌دست‌آمده از بررسي شيمي كاني آمفيبول در كوارتزديوريت پورفيري سازنده‌ اسكارن همخواني دارد. نبود ولاستونيت در برون‏‌اسكارن نشان مي‌دهد گارنت و كلينوپيروكسن در دماي كمتر از 550 درجه‌ سانتيگراد و توسط محلول‏‌هاي متاسوماتيزه‌كننده متبلور شده‏‌اند.