رهيافت تمدني به قرآن؛ مطالعه موردي: شرح صدر رسول خاتم صلي الله عليه و اله با تكيه ‌بر مناسبات آيات آغاز و انجام سوره انشراح

در پنجاه سال اخير سخن از رهيافت تمدني به قرآن، افق جديدي پيش‌روي قرآن و تمدن‌پژوهان گشوده است. پژوهش حاضر درصدد است به نحو تحليلي اصطلاح »شرح صدر « را با توجه به مناسبات سياسي و تمدني موجود ميان آيات آغاز و انجام سوره انشراح، بررسي كند. در اين رهيافت، دارايي شرح صدر كه به‌طور عام، ويژگي اصلي رهبري جامعه است و از طيفي از معاني برخوردار است در معناي گسترش وجودي به كمال مي‌رسد و معطوف به سوره انشراح در مناسبات رسالت و ولايت مصداق مي‌يابد. چراكه خداي متعال به‌وسيله ولايت علي و وزير قراردادن آن حضرت، سنگيني امر رسالت را سبك كرد. ازاين‌رو سختي‌هاي دوره آغازين رسالت را به آساني‌هاي دوره‌هاي پاياني و اين هر دو را با فداكاري‌هاي علي بن ابي‌طالب در حمايت از اسلام، يادآور و سپس به پيامبر دستور مي‌دهد، بعد از فراغت از آخرين حج، بر پايه دستوري كه در آيه مباهله يافته است، نفس خود علي بن ابي‌طالب را به‌زحمت انداخته و او را به امامت و خلافت منصوب كند.