بينامتنيت قرآني در مصنّفات باباافضل كاشاني(بر اساس نظريۀ ژرار ژنت)

بينامتنيّت يكي از نظريه هاي مهم ساختارگرايان است كه بر اساس آن هيچ متني بدون پيش متن نيست، يا تداوم است و تكرار، يا تقليد است و دگرگوني. بر اين اساس در متون ادبي، هيچ نقطه آغازي وجود ندارد و نويسندگان به صورت اصيل اثر را خلق نمي كنند؛ بلكه بن مايه هاي آن را از متون قبل از خود مي گيرند. عرفا و فلاسفه‌ اسلامي بسياري از بن مايه هاي فكري خود را از قرآن، سنّت و نهج البلاغه وام گرفته اند. در مصنّفات بابا افضل كاشاني، بينامتنيّت قرآني مشهود است. جستار حاضر، به روش توصيفي – تحليلي و استفاده از منابع كتابخانه اي بينامتنيّت قرآني را در مدارج الكمال و جاودان نامه بابا افضل مطالعه كرده است. حاصل پژوهش نشان مي دهد كه قرآن كريم در كلام اين حكيم بزرگ، تأثيرات معنوي و لفظي بسياري برجاي نهاده و پيوند عميقي بين انديشه هاي قرآني و انديشه هاي ادبي، عرفاني و فلسفي وي به وجود آورده است. يكي از بارزترين وجوه انديشه هاي وي، تفكر درباره‌ انسان و هستي شناسي است. با توجّه به تقسيم بندي ژرار ژنتُ بينامتنيّت قرآني در دو رساله‌ مورد مطالعه، به صورت هاي صريح(آشكار)، غيرصريح(پنهاني و تعمدي) و ضمني، وجود دارد.