شرح و توضيح بيتي از ليلي و مجنون نظامي (با تكيه بر تمثيل و گاهنامه كردي)

زبان و فرهنگ كُردي، داراي ادبيّات شفاهي وسيعي‌است كه علاوه‌بر قدمت و غناي آن، در درك نكات مبهم و دشوار برخي از شاعران كمك به‌سزايي خواهد كرد. نظامي گنجوي، يكي از همان شاعراني‌است كه تحت تأثير زبان و فرهنگ مادري خود يعني زبان و ادبيّات كُردي قرار گرفته است و در جاي‌جاي خمسۀ او قراين و نشانه‌هاي اين تأثير‌پذيري به چشم‌ مي‌خورد. نظامي در مثنوي ليلي و مجنون با به استخدام در آوردن تركيبات و مفردات زبان كُردي و نيز فرهنگ عامۀ مردم كُرد از يك‌سو و از ديگر سو، عدم درك آن توسط كاتبان و شارحان، ابيات اين مثنوي را در بوتۀ ابهام كشانده است. «افسانۀ سربُزي» يكي از تركيبات و اصطلاحاتي است كه نظامي آن را از فرهنگ و باور‌هاي زبان كُردي وام گرفته است و از آن‌جايي كه شارحان از اين نكته غافل بوده‌اند نتوانسته‌اند شرح دقيق و جامعي از آن به دست دهند. در اين جستار سعي شده است، با بهره‌گيري از روايات و باورهاي عاميانۀ كُردي، شرح دقيق آن را مطرح شود.