عرفان اسلامي و عرفان التقاطي

بحث عرفان اسلامي و عرفان التقاطي يكي از مباحث پر چالش جهان اسلام است. نويسنده در اين مقاله سه راه شناخت و معرفة الله را معرفي مي كند: 1-راه وحي (راه انبياء و پيامبران الهي و خلفاي معصوم آنها.) 2- راه غير معصومين (راه مرتاضان و جمعي از فلاسفه يونان.) 3- راه تصوّف (راه التقاطي يعني امتزاجي از تعليمات انبياء و ارباب رياضت.) و تنها راه مصيب را راه اول مي داند، و در تبيين بطلان دو راه ديگر نگاهي به تصوّف و تاريخچۀ آن از گذشته تا امروز مي اندازد و خاستگاه تاريخي، اجتماعي تصوّف را مي كاود، سپس وجوه تسميۀ صوفيّه به اين نام را بر مي شمرد و پس از آن به تضادهاي ناشي از التقاط مي پردازد و طبيعت التقاط را موجد چنين تضادهايي مي داند، آنگاه به عدم انطباق عرفان التقاطي با احكام و شريعت مي پردازد و آن را شكنندۀ حريم احكام مي داند و نمونه هاي متعددي از شريعت ستيزي و احكام گريزي عرفان التقاطي را بيان مي نمايد. و در ادامه عرفان وارداتي و تصوّف را در پيوند با مسأله مهم تفسير به رأي واكاوي مي نمايد و يكي از دلايل مهم پيدايش فرقه هاي زياد در تصوّف را آزادي در تفسير آيات و احاديث مي داند و اينكه هر گروه طبق ميل خود نصوص سلامي را تفسير و مطابق سليقۀ شخصي خود توجيه مي كنند. در پايان مؤلف انگيزه هاي گرايش به تصوّف در جوامع اسلامي را 4 عامل مهم بيان مي كند: 1- گرايش هاي شديد مادي 2- اسلام منهاي روحانيت 3- آزادي در عمل و علاقه به اباحي گري 4- تلاش هاي استعمار

No abstract