تأويل از ديدگاه آيت‌الله معرفت و ابن شهر آشوب مازندراني

تأويل از واژگان پُر رمز و راز قرآن كريم است كه در فهم آموزه‌هاي قرآني نيز نقش بسزايي دارد. نگاهي اجمالي به تاريخ تأويل نزد قرآن‌پژوهان، حكايت از آن دارد كه اين واژه، روزگاران پُر فراز و نشيبي را در گستره تعريف گذرانده و آيات قرآن و روايات متعدد نيز بر رازگونه ماندن آن، تأثير داشته است. نوشتار پيش رو كه به روش توصيفي- تحليلي سامان يافته، در پي آن است تا به بررسي نظرات آيت‌الله معرفت و ابن شهر آشوب مازندراني در اين‌باره بپردازد و به تحليل آن‌ها بنشيند. بازخواني تعريف تأويل و ارزيابي كاركرد تفسيري آن از ديدگاه اين دو قرآن‌پژوه برجسته، از اشتراكات و افتراقات قابل تأملي ميان آنان حكايت دارد. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه ابن شهر آشوب بر خلاف آيتالله معرفت -كه براي واژه تأويل تعاريف لغوي و اصطلاحي در نظر گرفته- صراحتاً به تعريف اين واژه روي نياورده است و هم‌چون مفسران نخستين، تفسير و تأويل را به يك معنا دانسته و با استناد به معيارهاي مطمئن، به تبيين آيات مشكل و متشابه قرآن همت گمارده است. آيت‌الله معرفت نيز تلاش بسياري در بازشناسي تأويل و ارائه معناي دقيق آن از منظر شيعه نموده است كه اين معناشناسي مي‌تواند با تكيه بر آيات و روايات و قرائاتِ مفسران گذشته، صفحه تازه‌اي از صحنه پُر فراز و نشيب تعريف اين واژه رمزآلود را رقم زند.

no abstract