ديدگاه آخوند خراساني پيرامون واجب اصلي وتبعي و نقد اصوليان بر آن

گزاره واجب، از قرائت‌هاي مهمي است كه در دو دانش فقه و اصول، مورد بررسي و ارزيابي قرار مي‌گيرد. علم اصول ديدگاه‌هاي متنوعي را درباره معاني، احكام، جايگاه، شرايط و اقسام واجب در باب عبادات و معاملات مطرح مي‌كند. تقسيم‌هاي متعدد واجب زير مجموعه‌هايي از مبحث گفتمان اوامر است. سنخي از اين دسته‌بندي‌ها كه ناظر بر اصالت و تبعيت در عالم ثبوت و اثبات مي‌شود، تقسيم به واجب اصلي و تبعي است. اين نوشتار با روش توصيفي _ تحليلي و با مبناقراردادن ديدگاه‌هاي آخوند خراساني در كفايه‌الاصول، به واكاووي جايگاه واجب اصلي و تبعي در اصول پرداخته و نظرات تني چند از اصوليون را مورد بررسي قرار خواهد داد. صاحب فصول اين تقسيم را به لحاظ مقام اثبات و دلالت مي‌دانند. طبق اين بيان هم در واجب اصلي و هم در واجب تبعي نفسيت و غيريت قابل تصوير است. آخوند خراساني معتقدند اين تقسيم مربوط به مقام ثبوت است. بنا بر مبناي آخوند، واجب نفسي هميشه واجب اصلي است، زيرا هميشه واجب نفسي مستقلاً مورد اراده و طلب مولي است و واجب غيري مي‌تواند به حسب اين قول، واجب اصلي و يا تبعي باشد.

No abstract