سازمان دانشگاه اسلامي به‌مثابه نهاد علم

دانشگاه مدرن، به ‌عنوان نماد گفتمان مدرنيته در حوزه علم و فرهنگ، حامل باورها و ارزش‌هايي در تضاد با جوامع اسلامي بود. بنابراين پس از پيروزي انقلاب اسلامي، اسلامي ­شدن و تغيير ارزش‌هاي آن به‌ نفع جامعه اسلامي، به يكي از آرمان­هاي انقلاب تبديل شد. در اين راستا ايده­ها، پژوهش­ها و اقدام­هاي گوناگوني براي اسلامي­سازي دانشگاه انجام شد. پژوهش­ حاضر به ­دنبال يافتن رهيافتي براي «اسلامي ­شدن» و بررسي چگونگي حل تضاد سازمان دانشگاه مدرن (فعلي) با جامعه اسلامي است. در اين تحقيق، از روش كيفي مطالعه كتابخانه­اي، مصاحبه، و روش تحليل مضمون، براي پاسخ به اين پرسش­ها استفاده شده است: چگونه دانشگاه مدرن مي­تواند تضاد خود با جامعه را به صورت بنيادين حل كند؟ الگوهاي نهادي چه كمكي به اين كار مي­كنند؟ كدام يك از عناصر سازمان دانشگاه، بيشترين سهم را در اسلامي شدن سازمان دانشگاه بر عهده دارد؟ يافته­ها نشان داد كه دانشگاه با عناصر ذهني و عيني جامعه اسلامي در ارتباط است و عنصر محيط، اصلي­ترين نقش را در تعريف سازمان دانشگاه اسلامي دارد. همچنين روشن شد كه دانشگاه با «نهادي ­شدن» مي­تواند تضاد و فاصله­ خود با جامعه اسلامي را از بين ببرد و قدرت و مهارت سخن گفتن و همدلي با مردم، و مشروعيت و استمرار حيات خود را به دست آورد. بنابراين سازمان دانشگاه اسلامي به مثابه نهاد علم، انعطاف­پذير و انطباق­پذير با جامعه اسلامي است و داراي سه عنصر و ركن نهادي راهبرد، فرهنگ و ساختار سازماني است كه در فرايند نهادي ­شدن سازمان دانشگاه بيشترين تأثير و تأثر را دارند.

No abstract