ايده جهان پويا در تبيين رابطه انسان با خدا «براساس حكمت متعاليه»

جهان به عنوان فعل خداوند فرآيندي خلاق و پويا ست كه هر لحظه در حال بوجود آمدن است.خلاقيت اين فرآيند حاصل حاكميت سنت هاي ثابت و تخلف ناپذير، تحت تدبير خدايي عالم وحكيم است كه موجب پيدايش ساختاري منسجم، منظم و پويا در جهان شده است. با وجود دريافت معناي ثبات و تخلف ناپذيري از واژه نظم و تداعي نوعي جبر و عدم انعطاف از آن،مساله مهمي در موضوع رابطه انسان با خداوند پيش مي آيد وآن اين كه چگونه مي توان بين نظم و قانونمندي جهان و اختيار انسان جمع كرد.براي حل اين مساله ايده «جهان پويا» پيشنهاد مي گردد. براساس اين ايده جهان تشكيل شده است از نظامي قانونمند، هوشيار و فعال كه در متن آن مدبري عالم و حكيم حضور دارد و هر لحظه در شأني ظهور مي‌يابد.َ بنابراين با روش توصيفي تحليلي و بهره بردن ازمنابع حكمت متعاليه به اين نتيجه مي‌رسيم كه نظام احسن و پوياي جهان بستري از شرايط و موقعيت هاي مختلف را فراهم مي سازد به گونه اي كه انسان مختارمي تواند با علم ودرايت،ازبهترين وضعيت‌هاي ممكن بهره جسته و خيرونعم الهي را دريافت نمايد؛يا با جهل و بي دقتي، خود را در بدترين موقعيت قرار داده و شر نصيب او شود.