تغيير توصيف رأي دادگاه تالي در مراجع عالي

Changing the lower court's description of a judgement in the Supreme Court

در دعواي مدني پس از اعلام ختم رسيدگي دادگاه اقدام به صدور رأي مي‌نمايد، رأي صادره اعم از حكم و قرار مي‌باشد. دادگاه‌ها در تعيين نوع رأي با رعايت ملاك و معيار قانوني، اختيار تعيين دارند كه بعد از ختم رسيدگي اقدام به صدور حكم و قرار نمايند؛ قانون آيين دادرسي مدني دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب، رأي را تعريف ننموده ولي در ماده 299 ملاك و معيار اقسام رأي را بيان نموده است. اقدام دادگاه‌ها دراين‌خصوص در معرض نظارت دادگاه‌هاي عالي مي‌باشد و وضعيت‌هاي متفاوتي دراين‌خصوص قابل‌طرح مي‌باشد كه در رويه قضايي مصاديقي از اين موارد وجود دارد و شايسته بررسي مي‌باشند. به‌گونه‌اي كه در مواردي دادگاه‌هاي عالي، حكم صادره از دادگاه بدوي را قرار و بالعكس تلقي نموده و توصيف آن را تغيير داده‌اند. هدف از اين مقاله بررسي معيار و ملاك صحيح انتخاب رأي براي دادگاه‌ها و بيان شيوه نظارت مراجع عالي در رسيدگي به ‌كارگيري معيار و نوع آراء به شيوه صحيح مي‌باشد و اينكه تغيير توصيف رأي دادگاه‌هاي بدوي در مراجع عالي به‌گونه‌اي كه قرار به‌حكم و يا تغيير حكم به ‌قرار شود، داراي مبناي قانوني براي اقدام مي‌باشد يا خير؟ دراين‌خصوص با مراجعه به دكترين حقوقي و با بررسي آراي صادره در دادگاه‌ها، با روش توصيفي ـ تحليلي و با بررسي آراء و نظارت حقوق‌دانان و رويه قضايي به بررسي موضوع پرداخته‌شده است تا مبناي تغيير حكم به ‌قرار و نيز قرار به‌ حكم و آثار هركدام تشريح شوند.

Upon declaring the termination of theproceedings, the court renders a judgement, whichcovers both the order and the sentence. Courts have the discretion to determine the type of judgementin accordance with legal criteria and to issue anorder andasentenceafter the termination of the hearing.The Code of Civil Procedure of Public and Revolutionary Courts has not definedjudgementbut in Article 299, the criteria for the judgementare specified. The actions of the courts are subject to the surveillance of the Supreme Courts;therefore, different circumstances may be brought about in the case, which are worthy of consideration and investigation in the judicial procedure.Sometimes, the Supreme Court has considered the sentenceof the lower court as an order or vice versa, and have alteredthe sentence. This article aims to examine the right criteriafor passing a judgementin the court of lawandto explainhow the Supreme Court oversees the proceedingsduring the application of the criteria and types of judgementscorrectly. It also tries to explain whether changing the lower court's judgementin the Supreme Court in with the consequence thattheorder is altered to a sentenceand vice versa have a legal basis for taking action or not? The method used in this study is the descriptive-analytical method.Therefore, referring to the legal doctrine and examining the judgements of the courts, and investigating the opinions and supervision of the lawyers and the judicial procedure the researcher tries toexplore and explain the bases for changingasentenceto anorder and vice versaand state the effects of each case.