گونه شناسي بسترهاي پيدايش رويكرد انكار مهدويت در اهل سنت

«مهدويت» به عنوان يكي از آموزه‌‌هاي مهم اسلامي همواره مورد پذيرش علماي اسلام بوده است؛ اما در سده‌‌هاي اخير، در ميان اهل سنت، برخي به انكار مهدويت پرداخته‌اند. بسترهاي متعددي موجب پيدايش و گسترش اين رويكرد در اهل سنت شده‌‌اند. اين مقاله با روش توصيفي-تحليلي مي‌‌كوشد داده‌‌هاي لازم را از منابع اهل سنت و تأليفات منكران مهدويت گردآوري كند. نتايج تحليل داده‌‌ها نشان مي‌دهند «گونه‌شناسي» اين بسترها با رويكرد كلامي-نقلي در سه دسته: «مبنايي كلامي»، «روايي» و «اجتماعي» انجام مي‌‌شود. عدم جايگاه كلامي امامت و خلافت در كلام اهل سنت، عدم پردازش استدلال عقلاني-كلامي بر اثبات مهدويت در اهل سنت و فقدان جايگاه حجت بودن براي منجي؛ از جمله مهم‌‌ترين بسترهاي مبنايي كلامي هستند. گونه شناسي و تحليل اين بسترها، مي‌‌تواند ضمن ارائه تصوير جامعي از فرايند شكل‌‌گيري رويكرد انكار مهدويت در اهل سنت؛ زمينه مناسبي براي نقد همه جانبه آن را فراهم كند.