بررسي مشروعيت وقف منقطع و سرنوشت عين موقوفه بعد از انقراض صاحبان وقف

نهاد وقف، كاري است خداپسندانه كه براي واقف، باقيات‌الصالحات است و براي موقوف‌عليه برطرف‌كننده نيازها. صحت وقف به‌صورت مؤبد مورداتفاق فقهاي اماميه است، ولي درباره وقف موقت (كه زمان در آن قيد شده باشد) و وقف منقطع (كه براي موقوف‌عليه انقطاع حاصل گردد)، اتفاق‌نظري بين آنان نيست. پژوهش پيش رو به نوع وقف منقطع مي‌پردازد كه داراي دو ركن اصلي است و فقهاي اماميه در هر دو موردِ آن اختلاف‌نظر دارند: مشروعيت وقف و سرنوشت عين موقوفه پس از انقراض موقوف‌عليه. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه درباره مشروعيت وقف منقطع، دو ديدگاه ناهمسو: صحت و بطلان، وجود دارد. با توجه به اينكه وقف منقطع از نظر ماهيت با وقف مؤبد تفاوتي ندارد، ديدگاه صحت وقف موردتأييد است و درباره سرنوشت عين موقوفه بعد از انقراض موقوف‌عليه، علي‌رغم اختلاف‌نظر فقها، استمرار وقفيت آن در كارهاي عام‌المنفعه كه قريب به انگيزه واقف است، منطبق با ادله عقلي و نقلي است. بدين جهت، عين موقوفه به وارثان واقف و به وارثان موقوف‌عليه‌انتقال پيدا نمي‌كند.