بازنمايي زن در ضرب المثل‌هاي گيلكي

Representation of women in Gilaki proverbs

ضرب‌المثل‌ها به‌منزلة يكي از عناصر مهم ادبيات شفاهي مي‌توانند بازتابي از باورها و نگرش‌هاي حاكم بر جامعه باشند. يكي از موضوعات مهم تحقيقات حوزة اجتماعي بررسي چگونگي بازنمايي زن در فرهنگ و ادبيات شفاهي است. در اين مطالعه، تلاش مي‌شود با بررسي مثل‌هاي گيلكي به تصويري نسبتاً روشن از چگونگي جايگاه زن در جامعة گيلان دست يابيم. اين مطالعه يك بررسي توصيفي تحليلي بوده كه در آن ضمن تحليل محتواي چهار كتاب «فرهنگ مثل‌ها و اصطلاحات گيل و ديلم»، «جادكفته گبان»، «ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات گيلكي» و كتاب «ضرب‌المثل‌هاي گيلكي»، كه حاوي 4562 ضرب‌المثل حوزة شرق و غرب و مركز گيلان هستند، تعداد 182 ضرب‌المثل مرتبط با موضوع پژوهش احصا شده است. براي تحليل داده‌ها از روش تحليل تماتيك استفاده شده و مثل‌هاي با مضامين مشترك و مشابه ذيل پنج مقولة كلان تصويري از سويه‌هاي مثبت زنان، تصويري از سويه‌هاي منفي زنان، زن به‌مثابة عنصري فرودست، زن به‌مثابة عنصري فرادست و زن به‌مثابة عنصري برابر در نسبت با مرد دسته‌بندي شدند و مورد تحليل قرار گرفتند. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد تصوير زن در فرهنگ مردم گيلان متنوع و چندوجهي است و اگرچه در بخشي از مثل‌ها زن به‌مثابة عنصري ضعيف و فرودست بازنمايي مي‌شود، بخش درخور توجهي از ضرب‌المثل‌ها بر نقش زن به‌مثابة عنصري فرادست يا برابر با مرد در جامعه دلالت دارد.

Proverbs as one of the most important elements of oral literature can be a reflection of the beliefs and attitudes governing society. One of the important topics of social research is how women are represented in culture and oral literature. In this study, we try to get a relatively clear picture of the position of women in Gilan society by examining Gilaki proverbs. This study is a descriptive-analytical study by analyzing the content of four books: "Dictionary of Proverbs and Terms of Gil and Dilam", "JadkeftehGab@n", "Proverbs and Terms of Gilaki" and the book "Gilaki Proverbs" which contains 4562 proverbs east, west and center of Gilan, 182 proverbs have been counted related to the subject of research. To analyze the data, thematic analysis method and proverbs with common and similar themes were used. The following five major categories of images of positive aspects of women, image of negative aspects of women, woman as inferior element, woman as superior element and woman as equal element. They were categorized and analyzed in relation to men. Findings show that the image of women in the culture of the people of Gilan is diverse and multifaceted and although in some of the proverbs women are represented as a weak and inferior element, but a significant part of the proverbs emphasize on the superior or equal role of women to men in society.