ارائه چارچوبي براي مديريت مقابله با قاچاق سوخت ايران

A Framework for Combating against Iran’s Fuel Smuggling

اختلاف قيمت سوخت يارانه اي در داخل كشور با قيمت سوخت در خارج از كشور، فرصتي مناسب براي قاچاق سوخت توسط سوداگران ايجاد كرده است. اين معضل، چرخه تامين و توزيع سوخت را دچار چالشي بزرگ نموده است. لذا براي مقابله با اين پديده شوم در اقتصاد كشور، ارايه چارچوبي براي مديريت مقابله با قاچاق سوخت يارانه اي ضروري مي باشد.در اين پژوهش در مرحله اول به روش استخوان ماهي و با استفاده از ابزار مطالعات كتابخوانه اي، مطالعات ميداني، مصاحبه و روش دلفي، علت ريشه اي بوجود آمدن قاچاق سوخت مشخص شد. سپس روابط علت و معلولي عوامل با استفاده از روش ديمتل با هدف مشخص شدن اهميت هر كدام از عوامل ترسيم گرديد. سپس راهكارهايي جهت رفع عوامل ياد شده از طريق جلسات طوفان ذهني و مصاحبه با خبرگان صنعت نفت ارايه گرديد. در پايان نيز با استفاده از روش تلفيقي اي.اچ.پي-ديمتل، رتبه بندي راهكارها براي تخصيص منابع انجام شد. در هر مرحله از چارچوب پيشنهادي پژوهش، نتايج بدست آمده به تاييد خبرگان صنعت نفت رسيد و همين امر دليل محكمي بر اعتبارسنجي چارچوب پيشنهادي جهت رفع قاچاق سوخت در كشور مي باشد.

The difference between the price of the subsidized fuel in the country and the price of fuel abroad triggers fuel smugglers to take action. This brings along serious problem for the preparation and distribution of fuel. To combat against this problematic economic challenge, a framework for combating against subsidized fuel smuggling should be given. This study, firstly, employs fish bon diagram, library and field study, and the Delphi method to find the reasons for fuel smuggling. Then, the causal relationship will be analyzed using the DEMATEL method. After that, some resolutions are suggested through brainstorm and interview with experts in the field of oil industry. Finally, using the mixed-AHP-DEMATEL method, a hierarchy of resolutions for attributing resources is sketched out. In each stage of the framework, the findings are confirmed by the experts in the field of oil industry so that the validity of the framework could be established.