تحليلي بر بحران آب در بخش كشاورزي منطقه سيستان در سناريوهاي مختلف: رهيافت آينده پژوهي

هدف اين مطالعه دستيابي به دركي بهتر از آينده آب در بخش كشاورزي در منطقه سيستان است. در اين مطالعه براي تعيين پيشران‏هاي نهايي به روش‏هاي آينده‏پژوهي تكيه كرده و با استفاده از روش پنل خبرگان 23 پيشران شناسايي و در نهايت هفت پيشران اصلي تاثير گذار بر بحران آب سيستان براي نگارش سناريو به روش دلفي استفاده شد. اين پيشران‏ها عبارت بودند از: خشكسالي، وابستگي به منابع آب خارجي، توجه نكردن كافي به مديريت منابع آب، كشت بي رويه محصولات آب بر، شيوه نامناسب آبياري، ضعف فناوري كشاورزي و رايگان بودن آب در بخش كشاورزي. با توجه به نقشه  پهنه بندي خطر، 86% از منطقه سيستان در آينده در معرض بحران آبي خيلي شديد قرار خواهند گرفت. در ادامه، وضعيت‏هاي محتمل براي هر يك از اين عوامل ارائه شد  و با استفاده از آن سه سناريو با سازگاري بالا كه شامل سناريوي اول، دوم و سوم براي مسئله بحران آب در سيستان با استفاده از نرم افزار سناريو ويزارد (Scenario Wizard ) طراحي شد. در اين سناريوها سه وضعيت شامل: وضعيت محتمل ( اگر پيشران در وضعيت فعلي بماند)، وضعيت خوشبينانه (بهبود شرايط) و وضعيت بدبينانه ( تضعيف شرايط) براي هر يك از عوامل طراحي شد. در سناريو‏هاي طراحي شده كشت بي رويه محصولات آب‏بر در حالت بدبينانه، رايگان بودن آب در بخش كشاورزي و خشكسالي در حالت محتمل، و ساير پيشران‏ها در وضعيت خوشبينانه قرار داشتند. و وضعيت‏هاي خوشبينانه بر ديگر وضعيت‏ها برتري داشت و در هر سه سناريو بيشترين فرض ها را تشكيل داد. انتظار بر اين است كه اعمال اين سناريو‏ها منجر به بهبود شرايط آبي و كشاورزي در دشت سيستان خواهد شد.