موضوع‌شناسي اوراق استصناع

The Thematic Study of the Sukuk al-Istisna

در دهۀ اخير استفاده از ابزار مالي ازجمله صكوك و اوراق استصناع، به‌عنوان روش‌ تأمين سرمايۀ موردنياز دولت، مؤسسات عمومي و شركت‌هاي تجاري، در بازارهاي مالي كشورهاي اسلامي مورد توجه قرار گرفته است. مقاله به روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي به بررسي موضوع‌شناسانه‌ مفاد و ماهيت عقد و اوراق استصناع پرداخته است و هدف آن روشن شدن؛ مزايا، اركان، انواع و روش‌هاي به‌كارگيري آن اوراق در قلمرو مالي اسلامي و بانكداري بدون ربا است، تا زمينۀ صدور حكم و فتواي فقهي از جانب مراجع معظم تقليد فراهم گردد. براساس يافته‌هاي تحقيق؛ اوراق استصناع از نوع ابـزارهاي‌ مـالي‌ انتفاعي با نرخ سود سرمايه‌گذاري معين و با ريسك پايين محسوب مي‌شود كه در قالب اوراق اسـتصناعِ عادي، قـابل ‌تبديل به اوراق سهام، تـوأم با اوراق‌ حق‌ اخـتيار مـعامله و به صورت استصناع مستقيم و غيرمستقيم يا موازي؛ براي تأمين مالي در بازار سرمايه و به‌عنوان گزينه‌هاي قابل انتشار در بورس اوراق بهادار مطرح است.

Using the financial instruments such as the Sukuk al-Istisna has been considered in the financial markets of Islamic countries in the last decade as a method of providing the capital of the government, public institutions and commercial companies. Using a descriptive-analytical and desk-research method, this paper thematically studies the nature of the contract and the Sukuk al-Istisna to clarify the benefits, pillars, types and methods of using these documents in the Islamic financial realm and usury-free banking to prepare the ground of issuing fatwas for the great authorities. The findings show that, the Sukuk al-Istisna is a type of for-profit financial instrument with a fixed investment rate and low risk, which is presented in the form of ordinary Sukuk al-Istisna for financing in the capital market and as options that can be published in the stock exchange. This Sukuk al-Istisna can be converted into together with option trading securities, directly or indirectly or in parallel.