مقايسۀ آثار تمرينات استقامتي تداومي و تناوبي بر فاكتورهاي گليسميك بيماران مبتلا به ديابت نوع دو: مرور نظام‌مند و فراتحليل مقالات داخل ايران

پژوهش‌هاي زيادي تأثير فعاليت ورزشي را بر عوامل مرتبط با بيماري ديابت بررسي كرده‌اند. هدف اصلي از انجام‌شدن پژوهش حاضر، مقايسۀ آثار تمرينات استقامتي تداومي و تناوبي بر فاكتورهاي گليسميك بيماران مبتلا به ديابت نوع دو، به‌صورت مرور نظام‌مند و فراتحليل مطالعات داخل ايران بود. در پژوهش حاضر، پايگاه‌هاي اطلاعاتي Science Direct،PubMed ، Scopus، Web of Science، SID، Magiran و Google Scholar از سال‌هاي ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۸، همراه با كلمات كليدي جست‌وجو شدند. بعد از غربالگري اوليه، متن كامل مقالات ارزيابي شد و مقالاتي كه معيارهاي ورود به پژوهش داشتند، تحليل شدند. تعداد ۲۳1 مقاله بررسي اوليه شدند و از اين ميان 25 مقاله معيارهاي ورود به مرور سيستماتيك و فراتحليل را داشتند؛ براين‌اساس ۹۰۸ فرد ديابتي كه به دو گروه تجربي و گروه كنترل به‌ترتيب تعداد ۴۹۴ و ۴۱۴ نفر تقسيم ‌شدند، در گروه تجربي (30۵ زن، 189 مرد) و در گروه كنترل (۲۷۸ زن، ۱۳۶ مرد) قرار گرفتند. ميانگين سني آزمودني‌ها در پژوهش حاضر ۵۰ سال بود. نتايج متاآناليز نشان داد كه تمرينات تناوبي و تداومي هر دو موجب بهبود شاخص‌هاي گليسمي مي‌‌شوند. تمرينات استقامتي تداومي و تمرينات تناوبي موجب كاهش معنادار سطوح گلوكز ((P=0.001; SE=0.18, 95% CI= 1.24 0.86, Z=10 و انسولين ((P=0.001; SE= 0.18, 95% CI= 1.62 0.917, Z=7 و مقاومت به انسولين (P=0.001; SE= 0.05, 95% CI= 0.34 0.13, Z=4.52) شدند. بين تمرين تداومي و تناوبي در سطوح گلوكز و انسولين اختلاف معنادار مشاهده شد (P=0.002، P=0.0001)، اما اين اختلاف در مقاومت به انسولين مشاهده نشد (P=0.42). تمرينات استقامتي تداومي و تناوبي موجب بهبود سطوح گلوكز خون، انسولين و مقاومت به انسولين مي‌‌شوند و تمرينات تناوبي در بهبود عملكرد شاخص‌هاي گليسمي مؤثرتر هستند؛ اگرچه در اين زمينه به انجام‌دادن مطالعاتي بيشتر و با كيفيت بهتر نياز است.