اثر شش هفته تمرين استقامتي و عصارۀ هيدروالكلي گزنه بر سطح قندخون و سلول‌هاي نكروتيك ناحيۀ CA3 هيپوكامپ موش‌هاي صحرايي نژاد ويستار در مدل ديابت نوع يك

با توجه به اثر آنتي‌ اكسيداني ورزش و گياه گزنه، هدف اين مطالعه بررسي شش هفته اي اين مداخلات بر تغييرات قندخون و سلول هاي نكروتيك در ناحيۀ CA3 هيپوكامپ موش‌هاي ديابتي نوع يك بود. در اين مطالعه 76 سر موش نژاد ويستار به گروه هاي سالم (كنترل، تمرين، گزنه و تمرين-گزنه) و ديابت (كنترل، تمرين، گزنه و تمرين-گزنه) تقسيم شدند. ديابت با تزريق داخل صفاقي استرپتوزوتوسين (45 ميلي‌گرم/كيلوگرم) القا شد و 48 ساعت پس از تزريق، قندخون بيشتر از 300 ميلي گرم در دسي ليتر ملاك تأييد ديابت بود. پس از تأييدشدن ديابت، پروتكل تمرين استقامتي با شدت متوسط (پنج روز/هفته) و گاواژ روزانۀ عصارۀ هيدروالكلي گزنه به مقدار 50 ميلي‌گرم/كيلوگرم، به مدت شش هفته اجرا شد. چهل‌وهشت ساعت پس از آخرين جلسه، موش ها قرباني شدند و بافت هيپوكامپ خارج شد و سپس در فرمالين 10 درصد براي رنگ آميزي كريزيل ويوله براي شمارش سلول هاي نكروتيك قرار داده شدند. داده ها با آزمون هاي آناليز واريانس آنوا و كروسكال واليس و با استفاده از آزمون تعقيبي بونفروني درسطح معنا داري (α = 0.05) تجزيه و تحليل شدند. يافته ها نشان داد كه شش هفته تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ گزنه سبب كاهش معنا دار غلظت قنـد خون گـروه هاي ديـابت-تمـرين (P = 0.001)، ديـابت-گزنه (P = 0.001) و ديـابت-تمرين-گزنه (P = 0.001) در مقايسه با گروه ديابت-كنترل شد. به‌علاوه بين گروه هاي ديابت-گزنه و ديابت-تمرين-گزنه (P = 0.001) و ديابت-گزنه با ديابت-تمرين (P = 0.002) تفاوت معنا دار مشاهده شد. همچنين تعامل تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ گزنه باعث كاهش معنا دار تعداد سلول هاي نكروتيك در گروه ديابت-تمرين-گزنه در مقايسه با گروه ديابت-كنترل شد (P = 0.029)؛ درنتيجه شش هفته تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ هيدروالكلي گزنه مي تواند اثر محافظتي بر جلوگيري از نكروزشدن سلول هاي منطقۀ CA3 هيپوكامپ موش ديابتي داشته باشد.