روش‌شناسي تمسك به عام در شبهه مفهوميه در قرآن

No Title

درك درست از مفاد عام و خاص در قرآن، از ضروريات اجتهاد است. از همين رو، در مواجهه با اجمال خاص كه داراي ابعاد مختلفي مانند لفظي يا لبي، منفصل يا متصل و دوران ميان اقل و اكثر يا متباينين است، وضعيت عام از ديدگاه اصوليان، متفاوت خواهد بود. اين تفاوت ديدگاه، در خط استدلالي آن‌ها به آيات قرآن كريم قابل مشاهده است. بر همين اساس، سؤال اساسي در اين پژوهش، آن است كه خط استدلال فقها در موضوع سرايت اجمال مفهومي خاص به عام بر اساس آيات قرآن چگونه است؟ اصوليان با توجه به احوال گوناگون اين موضوع، داراي نظرات مختلفي هستند. در لفظ مجمل دائر ميان متباينين و مخصص متصل، همه اصوليان قائل به عدم تمسك به عام هستند؛ درحالي‌كه در مجمل دائر ميان اقل و اكثر و مخصص متصل، دو ديدگاه متفاوت دارند. در لفظ مجمل دائر ميان متباينين و مخصص منفصل، سه ديدگاه سرايت، عدم سرايت و سرايت حكمي وجود دارد و در لفظ مجمل دائر ميان اقل و اكثر، دامنه اين نظرات به شش نظر مي‌رسد. اما نكته مهم دراين‌باره، آن است كه اين اختلاف نظر در مرحله استدلال به قرآن و استخراج حكم شرعي موضوعات از آن، كاملاً قابل درك است.

No Abstract