تحليل نظام‌مند قرائتِ «ملاصدرا» از آموزۀ «معرفت نفس»

«معرفت نفس» يكي از راهبردي‌ترين آموزه‌هاي اسلامي براي تأمين تعالي انسان‌ها و نيل به مقامِ «عبوديت» و «خداشناسي» است. اما «دين‌پژوهان» قرائت‌هاي مختلف و بعضاً متضادي از آن ارائه كرده‌اند. از جمله اين قرائت‌ها، قرائتِ «ملاصدرا» است كه با توجه به جايگاه والاي او در عرصۀ دين‌پژوهي، مي‌توان به اهميت و ضرورت بررسي آن پي بُرد. بر همين اساس، در تحقيق حاضر به تبيين قرائتِ «ملاصدرا» در ضمن مجموعۀ كامل، متناظر و به‌هم‌پيوسته‌اي از مؤلفه‌هاي مفهومي مرتبط با آموزۀ «معرفت نفس»، شامل «مباني بحث»، «چيستي، چرايي و چگونگي اين آموزه» و «امتدادات علمي و عملي آن» پرداخته و كوشيده‌ايم تا از اين رهگذر، تحليل نظام‌مندي از قرائت او ارائه دهيم. بر اساس نتايج اين تحقيق، مي‌توان قرائتِ «ملاصدرا» از آموزۀ «معرفت نفس» (يعني لزوم تفكر در ذات، صفات و افعالِ نفس، براي رسيدن به خداشناسيِ حصولي و ضرورت شهود هويت بالغير و عين‌الربطِ نفس، براي رسيدن به خداشناسي حضوري) را به دلايلي مانند جامعيت، برخورداري از «مباني متقنِ معرفت‌شناختي، دين‌شناختي و روش‌شناختي»، كاربردي‌بودن و توجه روشمند به گزاره‌هاي نقلي (از جمله حديثِ «من عرف نفسه فقد عرف ربه») به‌عنوانِ «قرائت معيار» معرفي كرد. البته در پايان، به چند «ملاحظه» و «تكمله» نيز اشاره شده است.