تأثير اسيد هيوميك و گلايسين بتائين بر عملكرد دانه و برخي صفات زراعي گندم (Triticum aestivum L.) در شرايط ديم

اهداف: بررسي تأثير اسيد هيوميك و گلايسين‌بتائين بر عملكرد دانه و برخي صفات زراعي گندم ديم، از اهداف مهم اين پژوهش بودند.مواد و روش‌ها: آزمايش به‌صورت طرح اسپليت فاكتوريل در قالب بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار طي دو سال زراعي (98-1396) در ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم آذربايجان‌غربي اجرا شد. عامل اصلي شامل ارقام باران و آذر2، عامل فرعي اول اسيد هيوميك در دو سطح پيش‌تيمار با محلول پنج درصد اسيد هيوميك و عدم پيش‌تيمار و عامل فرعي دوم گلايسين‌بتايين در دو سطح محلول 100 ميلي‌مولار و شاهد در مراحل اولين گره ساقه و نمو آبستني بودند. يافته‌ها: نتايج نشانگر تفاوت معني‌دار بين دو رقم باران و آذر2 ازنظر غلظت فسفر دانه بوده و مقدار آن در رقم باران 35/5 درصد بيشتر از رقم آذر2 بود. اسيد هيوميك بطور معني‌داري صفات وزن هزار دانه (94/2 درصد)، عملكرد دانه (76/5 درصد) و غلظت فسفر دانه (64/2 درصد) را افزايش داد. محلول‌پاشي گلايسين‌بتائين باعث افزايش صفات وزن هزار دانه (83/3 درصد)، تعداد دانه در سنبله (28/5 درصد)، تعداد سنبله در مترمربع (03/13 درصد)، عملكرد دانه (49/8 درصد) و محتوي پروتئين دانه (54/4 درصد) شد. در رقم باران، برهم‌كنش اسيد هيوميك و گلايسين‌بتائين تأثيري بر شاخص‌ برداشت نداشتند ولي، در رقم آذر2 گلايسين‌بتائين بدون اسيد هيوميك شاخص برداشت را 91/6 درصد افزايش داد. نتيجه‌گيري: بطوركلي، چنين نتيجه‌گيري مي‌شود كه كاربرد پيش‌تيمار اسيد هيوميك و محلول‌پاشي گلايسين‌بتائين، باعث افزايش عملكرد و پروتئين دانه گندم ديم شده و به‌عنوان يك روش مؤثر براي بهبود توليد گندم ديم مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.