مخاطرات زيست‌محيطي و جريان انرژي در بوم‌نظام‌هاي توليد كلزا مطالعه موردي: خراسان شمالي

اهداف: بررسي پتانسيل گرمايش جهاني، ميزان توليد گاز‌هاي گلخانه‌اي و جريان انرژي يكي از روش‌هاي مقايسه بوم نظام‌هاي زراعي از نظر مخاطرات زيست محيطي است. اين تحقيق الگوهاي مصرف انرژي و انتشار گازهاي گلخانه‌اي (CO2 ، N2O و CH4) و پتانسيل گرمايش جهاني توليد كلزا (Brassica napus L.) در استان خراسان شمالي را مورد مطالعه قرار مي‌دهد. مواد و روش ها: اين تحقيق در استان خراسان شمالي در سه ناحيه شرقي، غربي و جنوبي به صورت مجزا مورد برسي قرار گرفت. مقادير ورودي انرژي مزارع كلزا با استفاده از پرسشنامه چهره به چهره در سال زراعي 9897 جمع‌آوري شد.يافته ها: نتايج بدست آمده نشان داد كل انرژي ورودي MJ ha1 62/33178 و كل انرژي خروجي MJ ha1 05/128545 محاسبه شد. راندمان مصرف انرژي 87/3 و ميزان بهره‌وري انرژي 06/0 كيلوگرم بر مگاژول در هكتار بدست آمد. انرژي‌هاي ورودي مستقيم و غيرمستقيم به ترتيب 77/61٪ و 23/38٪ و انرژي‌هاي تجديدپذير 02/11 و انرژي‌هاي تجديدنا‌پذير 98/88 درصد از كل انرژي ورودي را به خود اختصاص دادند.ميزان انتشار CO2، N2O و CH4 به ترتيب 04/1417، 09/3 و 90/1 كيلوگرم در هكتار برآورد گرديد. پتانسيل گرمايش جهاني برابر 38/2413 كيلوگرم معادل دي‌اكسيدكربن در هكتار محاسبه شد..نتيجه گيري: بهترين منطقه جهت توليد كلزا در اين استان ناحيه غربي مي‌باشد و ناحيه جنوبي منطقه مناسبي براي توسعه كشت اين محصول نيست. البته با مديريت مصرف انرژي، تاريخ كاشت و مديريت مصرف كود‌هاي شيميايي مي‌توان بهره‌وري انرژي در توليد كلزا در ناحيه جنوبي استان خراسان شمالي را بهبود ببخشد.