منطق استعلايي اميل لاسك

اميل لاسك (1915-1875) آخرين نوكانتي و نقطۀ اوج اين سنت شمرده مي‌شود. او در گسست و پيوست سنت نوكانتي قرار مي‌گيرد. وي از سويي نوكانتي است، زيرا با پروژۀ «منطق استعلايي» كانت توافق دارد. كانت و ساير نوكانتي‌ها در هر دو مكتب ماربورگ و بادن مقولات را نه همچون ارسطو به‌عنوانِ اموري هستومند در ابژه، كه در فاهمۀ سوژه مي‌جستند. ولي از سوي ديگر لاسك، به تأسي از مفهوم اعتبار (Geltung/validity) نزد لوتسه، طرحي ديگر در افكند و قلمرو سومي غير از ابژه و سوژه براي مقولات تعريف كرد. به نظر او، مقولات اساساً هستنده (entity) نيستند كه در سوژه يا ابژه تقرر داشته باشند. مقصود ما در اين مقاله بازسازي آراي فيلسوفي است كه به‌رغمِ اهميت بسيارش، تقريباً فراموش شده و در اين بازسازي، ضمن به تصوير كشيدن جايگاه او در تاريخ فلسفه اواخر قرن نوزده و اوايل قرن بيست، زمينه را براي نشان دادن دقيق‌تر نحوۀ تأثير او بر هايدگر فراهم مي‌كنيم. مدعاي اصلي مقاله آن است كه لاسك نوآوري‌هاي فراواني در اقوال سنتي فلسفه داشته و زمينه را براي ويرانگري سنت فلسفي غرب توسط هايدگر فراهم مي‌كند.