بررسي تاريخي و سياسي اوضاع سمرقند از ابتداي ورود اعراب تا خلافت مأمون

زمينه و هدف: بسياري از محققين درباره سمرقند اطلاع دقيقي از آن قبل از اسلام ندارند و اكثر نوشته‌ها پراكنده است؛ بعد از اسلام نيز منابع سمرقند كمتر از ديگر شهرهاي خراسان بزرگ است؛ ولي از نوشته‌ها مي‌توان دريافت كه از بزرگ‌ترين شهرهاي ماوراءالنهر بوده و از شاهراه‌هاي بزرگ بازرگاني بوده است؛ هدف از اين مطالعه بررسي تاريخي و سياسي اوضاع سمرقند از ابتداي ورود اعراب تا خلافت مأمون مي‌باشد. مواد و روش‏ها: در اين پژوهش روش پژوهش مروري و از نوع توصيفي تحليلي مي‌باشد. يافته‏ها: اعراب از نيمه دوم قرن اول هجري و به خاطر فتح خراسان به سمرقند وارد شدند. قتيبه بن مسلم تمام سمرقند را به عراق ملحق كرد؛ سمرقند در زمان عباسيان دست ابومسلم بود و آن شهر تا مدتي در آسايش بود؛ ولي پس از قتل ابو مسلم، عباسيان واليان متعددي را به سوي سمرقند روانه كردند و آنجا را در سيطره خود داشتند. ملاحظات اخلاقي: در اين پژوهش اصل امانت، صداقت و پرهيز از جانبداري از متون لحاظ شده است.  نتيجه‏گيري: اعراب مسلمان در تعقيب يزدگرد سوم وارد خراسان و سپس مرو شدند؛ در آن هنگام كه متوجه دو قدرت بزرگ به نام چينيان و تركان در آنجا شدند و فتوحات اعراب بيشتر براي مقابله با حمله‌هاي احتمالي چين و تركان بوده است؛ عباسيان كه نياي آنها به عبدالمطلب برمي‌گردد؛ به نام اسلام و با نزديكي به علويان قيام نمودند، ولي همه را كنار زدند و اين پيروزي را به نام خود به انحصار بردتد. عباسيان نيز با كشتن ابومسلم والي‏هاي مختلفي را به سوي سمرقند راهي نمودند.