بررسي برهم‌كنش strain IR-1395 Rhodotorula toruloides با جيوه به‌منظور فرايندهاي زيست‌پالايي جيوه از محيط‌هاي آبي

مقدمه: امروزه، آلودگي فلزات سنگين يكي از مهم‌ترين مشكلات محيط‌زيست است و باتوجه‌به هزينه‌بربودن روش‌هاي متداول پالايش، استفاده از زيست‌تودۀ ميكروبي براي پالايش فلزات سنگين پيشنهاد مي‌شود. مطالعۀ حاضر با هدف ارزيابي ميان‌كنش مخمر رودوترولا تورلوئيدس سويۀ IR-1395 با جيوه انجام شد. مواد و روش‏‏ها: در مطالعۀ حاضر، ميزان رشد و انواع برهم‌كنش سويۀ IR-1395 با جيوه در محيط ساكارز‌براث‌ بررسي و مقدار جيوۀ تجمع‌يافته در محيط و در مخمر به روش اسپكتروفتومتري اندازه‌گيري شد؛ سپس به‌منظور تعيين بهترين شرايط جذب زيستي، تأثير شاخص‌هاي اسيديته، غلظت جيوه، غلظت زيست‌توده، زمان مجاورسازي و دما سنجيده شد؛ همچنين ميزان جذب توسط مخمر تيمارشده با 2 و 4 دي‌نيتروفنل و اتوكلاو بررسي و درنهايت، جذب زيستي جيوه توسط مخمر با ميكروسكوپ الكتروني نگارۀ مجهز به طيف‌سنجي پراش انرژي پرتو ايكس بررسي شد. نتايج: بررسي‌ها نشان دادند بيشترين رشد مخمر طي 36 ساعت رخ مي‌دهد و پس‌از آن، وارد فاز سكون مي‌شود؛ همچنين اين سويه قادر به جذب (جذب زيستي و تجمع زيستي) 61.86 درصد جيوه و فرّارسازي 10.17 درصد جيوه از محيط داراي 10 ميلي‌گرم‌برليتر كلريدجيوه طي هفت روز است. در بررسي‌ عوامل تأثيرگذار بر جذب زيستي جيوه مشخص شد اسيديتۀ بهينه براي اين مخمر برابر 4 است و بيشترين ميزان جذب در غلظت 300 ميلي‌گرم‌برليتر جيوه و در دماي 15 درجۀ سانتي‌گراد به‌مدت10 دقيقه مشاهده مي‌شود. در بررسي اثر تيمار 2 و 4 دي‌نيتروفنل و اتوكلاو مشخص شد ميزان جذب توسط مخمر تيمارشده كاهش مي‌يابد. نتايج طيف‌سنجي پراش انرژي پرتو ايكس جذب زيستي جيوه توسط مخمر را تأييد كردند. بحث و نتيجه‏گيري: بررسي انواع برهم‌كنش‌هاي سويۀ IR-1395 با جيوه و پتاسيل آن در جذب زيستي نشان داد اين سويه، ريزموجود باارزشي در فرايندهاي زيست‌پالايي جيوه از محيط‌هاي آبي آلوده است.