تبارشناسي روايات قصار حضرت علي در تحف‌ العقول

كتاب تحف ‌العقول عن آل ‌الرسول اثر حسن ‌‌بن ‌شعبه حراني از منابع اخلاقي شيعه است. به‌دليل ارسال سند، بررسي رجالي روايات اين كتاب ممكن نيست؛ اما مي‌توان متن اين روايات را در منابع شيعه و اهل ‌سنت پي‌جويي كرد. بر اين اساس، مقالۀ حاضر به روش توصيفي‌تحليلي با پي‌جويي تاريخي‌روايي روايات قصار حضرت علي در منابع مختلف فريقين، سبك روايي مؤلف را بررسي كرده و روايات كتاب تحف العقول را در منابع روايي متقدم شناسايي كرده است. همچنين منابعي را كه حراني در روايات قصار حضرت علي استفاده كرده، واكاويده است و رواياتي را كه در منابع پيشين وجود ندارند، شناسايي كرده است. دستاوردهاي اين مقاله حاكي از آن است كه از مجموع 158 روايت، ۲۰ روايت در منابع متقدم موجود نيست و صدور ۷ روايت از سوي امام معصوم اثبات نمي‌شود. همچنين غالب روايات براي اولين ‌بار در منابع قرن پنجم و ششم آمده است.