سياست‌ هويت در كتاب‌هاي تعليمات اجتماعي دوره اول متوسطه

آموزش‌وپرورش از مهم‏ترين و تأثيرگذارترين نهادهايي است كه سياست هويتي دولت‏ها را در عمل اجرا مي‏كند و كتب درسي مهم‏ترين منبعي هستند كه با بررسي آن‌ها مي‏توان به درك روشن و واضحي از سياست‌هاي هويتي دولت‏ها دست يافت. در ميان كتب درسي نيز كتاب تعليمات اجتماعي به دليل پوشش دادن مباحث تاريخ، جغرافيا و جامعه‌شناسي بيش از ساير كتب مي‌تواند سياست هويتي هر دولت را بازنمايي كند. بر اين اساس در اين مقاله به بررسي سياست هويت در كتاب‏هاي تعليمات اجتماعي دوره اول متوسطه پرداخته مي‌شود. پرسش اصلي اين است كه محتواي كتاب‏هاي تعليمات اجتماعي دوره اول متوسطه تا چه اندازه به ابعاد و گرايش‏هاي مختلف هويت در ايران توجه داشته است؟ براي پاسخ به اين پرسش سياست‏هاي هويت ملي، قومي، ديني، مذهبي و جنسيتي به تفكيك موردبررسي قرار مي‏گيرند تا اين فرضيه به آزمون گذاشته شود كه محتواي كتاب‏هاي تعليمات اجتماعي دوره اول متوسطه نشانگر توجه نامتناسب و نامتوازن به ابعاد و گرايش‏هاي مختلف هويت در ايران است. روش‌ پژوهش مبتني بر تكنيك تحليل محتواي كيفي با رويكرد قياسي است و سه كتاب تعليمات اجتماعي دوره اول متوسطه نظري كه در سال 1400-1399 در مدارس ايران تدريس شده‏اند موردمطالعه قرار گرفته‌اند. نتايج و يافته‏ها نشانگر آن است كه تناسب و توازن لازم در توجه به ابعاد مختلف سياست هويتي در كتب موردبررسي وجود ندارد.