مكان يابي اراضي مستعد توسعه درونزا در بافت فرسوده با بهره گيري از مدل تحليلي F’ANP؛ (نمونه موردي: محله شهيد آويني مشهد)

زمينه و هدف: بافت هايي كه در گذشته و در فرآيند زماني طولاني شكل گرفته، با رشد جمعيت شهرنشيني و توسعه شهرها، به مرور دچار ضعف عملكردي شده است. از طرفي ديگر، تاثيرات رشد بي رويه جمعيت شهري، منجر به رشد پراكنده و پيدايش پديده حاشيه نشيني شده است؛ كه مسائل و مشكلات خاص خود را ايجاد كرده است. اين در حالي است كه اراضي درون شهري به دليل وجود زير ساخت ها و امكانات شهري، بهترين گزينه براي توسعه هاي شهري مي باشد. بر اين اساس در مقاله حاضر با تدوين معيارها و شاخص هاي شناسايي اراضي مستعد توسعه درونزا، از متون نظري و تجارب عملي، به مكان يابي اين اراضي در بافت فرسوده محله آويني شهر مشهد پرداخته است.روش بررسي: در همين راستا به منظور درك مفهومي و كارشناسي از ويژگي هاي اراضي مستعد توسعه درونزا، پرسشنامه اي در زمستان سال 1397 بر مبناي چارچوب نظري تدوين و توسط متخصصان و كارشناسان شهرسازي تكميل شده است. روش تحقيق در اين مقاله، از يك سو روش تحليلي F’ANP، كه تلفيقي از روش هاي تحليلي عاملي و ANP، و از سوي ديگر تحليل داده هاي ثانويه مربوط به مكان يابي اراضي مستعد توسعه درونزا در سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS است.يافته ها: از بين تمامي عامل هاي تاثير گذار بر شناسايي اراضي مستعد توسعه درونزا در محله شهيد آويني، معيارهاي عملكردي و دسترسي و شاخص هاي مرتبط با آنها، بيشترين اولويت و اهميت را در مكان يابي اين اراضي دارد و قطعات با كاربري باير و توليدي و كارگاهي كه در بخش هاي شمال و شمال شرقي محله قرار گرفته است، با وزن مكاني بين شـش (6) تا نـه (9)، از اولويت بالاتري نسبت به ساير قطعات، جهت انجام فرآيند توسعه درونزا برخوردار است.بحث و نتيجه گيري: يافته هاي اين مطالعه نشان مي دهد كه، از بين تمامي عامل هاي تاثير گذار بر شناسايي اراضي مستعد توسعه درونزا در محله شهيد آويني، معيارهاي عملكردي و دسترسي و شاخص هاي مرتبط با آنها، بيشترين اولويت و اهميت را در مكانيابي اين اراضي دارند؛ علاوه بر اين، قطعات با كاربري باير و توليديكارگاهي كه در بخش هاي شمال و شمال شرقي محله قرار گرفته اند، با وزن مكاني بين شـش (6) تا نـه (9)، از اولويت بالاتري نسبت به ساير قطعات، جهت انجام فرآيند توسعه درونزا برخوردار اند.