نقش و جايگاه زنبور در تصوير ساخت‌هاي مثنوي معنوي

در جهان‌بيني شاعران عرفان‌گرا و اخلاق‌مدار، تصوير يكي از كارآمدترين راهبردها براي بيان مفاهيم متعالي عرفاني و اخلاقي محسوب مي‌شود.مولانا، يكي از سرشناس‌ترين چهره‌هاي تصويرپرداز در قلمرو ادب عرفاني در خلال بيان داستان‌ها و تعاليم عرفاني و پندآموز خود در مثنوي معنوي، با عملكرد هوشمندانه و هنري به كارگيري تصوير، به ملموس كردن مفاهيم براي مخاطبان خود پرداخته است. در ميان اغلب سروده‌هاي او و به طور خاص در مثنوي معنوي طبيعت و پديده‌هاي آن جايگاه ويژه‎اي دارند. يكي از جانوراني كه مولوي در مثنوي به‌صورت ويژه از آن نام برده و به تصويرسازي و مضمون‌آفريني پرداخته، زنبورعسل و وابسته‌هاي آن (شهد، عسل، موم و نيش) مي‌باشد. مولوي با آگاهي از اهميت اين حشره در قرآن كريم و با تأكيد بر برخي از مهم‌ترين جنبه‌هاي زندگي آن، به برقراري پيوند ميان اين جانور و برخي از ابعاد زندگي انسان‌ها پرداخته و از اين حشره در ساخت تصويرهاي حقيقي و مجازي مثنوي براي بيان مفاهيم عرفاني و اخلاقي بهره گرفته است. در اين پژوهش كوشيده شده تا ضمن اشاره به تصوير ساخت‌هاي مولوي از زنبور در مثنوي، از طريق تحليل صور خيال زنبور و بررسي آن ها در مثنوي به تحليل معاني و مفاهيم عميق عرفاني و اخلاقي نهفته در وراي اين تصاوير پرداخته و از طريق بررسي و بسط اين تصاوير به شناخت و آگاهي نسبت به اين جانور و تصويرهاي آن در مثنوي دست يابند.