تحليل لايه‌هاي سبك‌شناسي خطبه جهاد در بازيابي بن‌مايه‌هاي ادبيات مقاومت

خطبه جهاد يكي از برجسته‌ترين خطبه‌هاي نهج‌البلاغه است كه بيانگر مبارزه و جهاد، اهميت و آثار آن، و نيز پيامدهايي ترك جهاد براي امت‌ها است. مقالهٔ پيشِ رو با بررسي مختصات سبكي پر بسامد خطبهٔ جهاد در لايه‌هاي آوايي، نحوي و بلاغي، با روش توصيفي ـ تحليلي و بررسي آماري داده‌ها (روش)، مي‌كوشد تا با تكيه‌بر دانش سبك‌شناسي به بازشناسي رگه‌ها و بن‌مايه‌هاي ادبيات مقاومت در اين متن ماندگار بپردازد. (مسئله) نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در سطح آوايي، اصوات و الفاظِ گزينش‌شده و موسيقي برآمده از آن‌ها، تداعي‌گر فحواي كلام و بن‌مايه‌هاي مقاومت و پايداري، همچون تحريض به مقاومت و جهاد، اعتراض توأم با هشدار نسبت به بي‌توجهي و تسامح ديني، نصيحت و ارشاد و عدم ذلت پذيري، تحسر و تأسف نسبت به رخدادها و حوادث است. در سطح نحوي نيز بسامد بالاي جمله‌هاي فعليه و كوتاه و جمله‌هاي انشائي به بيان مؤلفهٔ ادبيات مقاومت همچون نفاق و دورويي، نفي تنبلي و نكوهش سستي و تن‌پروري و تحريك غيرت اسلامي براي دفاع و مبارزه به دشمن دلالت دارد. در سطح بلاغي نيز معاني و مضامين مقاومت همچون ميهن‌دوستي و تحريك غيرت ملي و ديني براي دفاع و مبارزه، دعوت به‌غفلت ستيزي و هوشياري از خلال تجسم تصاوير حسي براي ما تداعي مي‌شود. (يافته‌ها)