نشانه‌هاي سنت پزشكي هند در آثار پزشكان ايراني در قرن دهم ق، مطالعۀ موردي: خلاصۀ التجارب و علاجات داراشكوهي (طب داراشكوه)

The Traces of the Indian Medical Tradition in the Works of the 16th Century Ad. Iranian Physicians: Khulāsat al-tajārib and 'Ilājāt–i Dārā Shukūhī

سنتهاي پزشكي ايران و هند در قرون متمادي با يكديگر در تعامل بوده و بر غناي هم افزوده‌اند. سنت پزشكي هندي متاثر از آيورودا است كه قرنها تنها ابزار پزشكي آن ديار بوده و بعدها در تعامل با ساير سنن پزشكي چون ‌آيين ‌بودا، ‌دائو، ‌تبتي‌ها و طب ايراني و اسلامي تاثيرات متقابل داشته است. در قرن دهم ق با مهاجرت پزشكان ايراني به هند و رواج و رونق زبان فارسي و تاليف آثار پزشكي در آنجا، تاثير سنت پزشكي هندي بر اطبا و در آثار پزشكي فارسي بيشتر آشكار شد. استفاده از داروها و شيوه‌هاي درمان هندي در آثار تاليف شده در آن دوران، مانند موسيقي و سحر و جادو و معرفي داروهاي هندي از نشانه‌هاي اين مدعاست. دو كتاب خلاصة التجارب بهاء الدوله رازي و علاجات داراشكوهي نورالدين شيرازي مهم ترين نمونه هايي است كه در آنها بارها به سنت پزشكي هندي اشاره شده است.