ارزيابي مولفه هاي موثرِ روانشناسي محيطي در مطلوبيت مكاني(از منظر امنيت) با رويكرد كاهش جرم (مطالعه موردي: منطقه رجايي شهر كرج)

Evaluation of effective components of environmental psychology in spatial desirability (from a security perspective) with crime reduction approach (Case study: Rajai Shahr area of Karaj)

كمبود امنيت، در معرض خطر بودن و ترس از قرباني شدن مواردي هستند كه استفاده از قلمرو فضاي عمومي و خلق فضاي شهري موفق و مطلوب را مورد تهديد قرار مي‌دهد. از سويي، رفتار فضايي فرد در محيط جغرافيايي كه در آن زندگي مي‌كند، متأثر از عناصر تشكيل‌دهنده محيط و ساختار كالبدي پيرامون او است؛ بدين معني كه رفتار و هنجار مطلوب در گرو مكان مطلوب از منظر امنيت و احساس‌امنيت است. ازاين‌رو هدف پژوهش حاضر ارزيابي مؤلفه‌هاي روان‌شناسانه مطلوبيت‌مكاني در فضاي شهري با رويكرد كاهش جرائم در محدوده موردمطالعه است. اين پژوهش، توصيفي-تحليلي بر مبناي تحليل‌هاي آماري است. تعداد نمونه (384) نفر با تعداد پرسش­هاي (37) و ضريب پايايي (0٫764) است كه از روايي همگرا و واگرا بهره برد. داده‌ها بر اساس نرم‌افزار «اس­پي­اس­اس»[1] تحليل و نتايج با رويكرد استنتاجي و اكتشافي ارائه شد. ضريب همبستگي چندگانه بين متغيرهاي پژوهش برابر با (0٫811) و بر مبناي برآورد رگرسيوني كاهش جرم برابر با (0٫231)، طراحي محيطي كاهنده جرم + (0٫355) و مطلوبيت‌مكاني از منظر روانشناسي­محيطي + (1٫814-) است. نتايج نشان مي‌دهد، در بعد مطلوبيت‌مكاني از منظر روانشناسي‌محيطي، گويه‌هاي آلودگي هوا، اغتشاش بصري، ديوارنويسي، چيدمان مبلمان شهري، پاكيزگي محيط، ازدحام و تراكم و فضاي‌سبز و در بعد طراحي پيشگيرانه از جرم، گويه‌هاي قلمروگرايي، روشنايي و گشت انتظامي، بالاتر از ميانه تئوري تحليل هستند و به‌نوعي عوامل بحراني محسوب شده كه در طراحي فضاي شهري بايد مدنظر قرار گيرد.

Background and Aim: Lack of security, risk and fear of victimization are things that threaten the use of public space and the creation of a successful and desirable urban space. Therefore, the aim of this study is to evaluate the psychological components of spatial desirability in urban space with a crime reduction approach in the study area. Research Method: The research is descriptive-analytical based on statistical analysis. The sample size is 384 people with 37 questions and a reliability coefficient of 0.764, which used convergent and divergent validity. Data were analyzed based on SPSS software and the results were presented with inferential and exploratory approach. Results: The coefficient of multiple correlation between the research variables is equal to 0.811 and based on the regression estimation of mass reduction is equal to (0.231) environmental reduction design + (0.355) spatial desirability from the perspective of environmental psychology is + 1.814. Conclusion: According to the findings, the results show that in terms of spatial desirability from the perspective of environmental psychology, items: air pollution, visual disturbance, graffiti, urban furniture layout, clean environment, congestion and green space and in terms of crime prevention design, items: Territorialism, enlightenment, disciplinary patrols are above the middle of the theory of analysis and are considered as a kind of critical factors that should be considered in the design of urban space.