آموزه‌هاي سياسي نهج‌ البلاغه در رسالۀ طب‌ الممالك قطب‌الدين نيريزي

Political teachings of Nahj al-Balaghah in Qutbuddin Nirizi's treatise on medicine

يكي از مهم­ترين رسائل سياسي در اواخر دوره صفويه، رساله "طب الممالك" است­كه توسط «سيد قطب­ الدين محمد نيريزي شيرازي»درباره اصلاح شيوه حكمراني تأليف يافته است. بخش قابل­ توجهي از اين رساله، در بردارنده آموزه ­­هاي سياسي نهج‌البلاغه است ­كه نيريزي با استمداد از آن، در پي اصلاح وضعيت نامطلوب اجتماعي و سياسي عصر خود برآمده است. پژوهش حاضر با روش توصيفي-تحليلي و با رويكردكتاب‌خانه ­اي-اسنادي درصدد است تا جايگاه نهج ­البلاغه را در حل چالش ­هاي اجتماعي و سياسي در اين دوره­ ارزيابي كرده است.يافته­ هاي پژوهش نشان مي­دهدكه رساله نيريزي ادغامي از انديشه سياسي نهج­ البلاغه، انديشه پادشاهي و اخلاق سياسي شكل گرفته است و با استناد از آموزه­ هاي سياسي نهج البلاغه، درصدد پاسخگويي به مسائلي از قبيل فساد اداري و بحران اقتصادي،نبود نهاد نظارتي در قدرت،بي‌ اعتنايي به فرامين قرآني و سنت معصومين بوده است.

One of the most important political treatises in the late Safavid era is the treatise "Teb-al-Mamalek" written by "Sayyed Qutb al-din Mohammad Neyrizi Shirazi" on reforming the way of governance. A noteworthy part of this treatise contains the political teachings of Nahj-al Balaghah, from which Neyrizi has sought to correct the undesirable social and political conditions of his time. The present study seeks to evaluate the position of Nahj-al Balaghah’s position in solving social and political challenges in the said period through a descriptive-analytical method and a library-documentary approach.The findings show that Neyrizi is an integral part of Nahj-al Balaghah’s political thought, monarchy and political ethics. Quoting the political teachings of Nahj-al Balaghah, it has sought to respond to issues such as corruption and economic crisis, lack of regulatory body in power, disregard for the Qur'anic commands and the traditions of the infallibles.