واكاوي رهيافت‌هاي پيشگيرانه از جرم از منظر آموزه‌هاي نهج‌ البلاغه

Scrutiny on the Crime Prevention Strategies from the Perspective of Nahj al-Balagha

امروزه در برخورد با بزه، سياستي مورد وثوق قرار گرفته كه علاوه بر كيفردهي، به جنبه هاي پيشگيرانه از جرم توجه داشته و هدف آن «پيشگيري از جرم» باشد. مداقه در نظام مقدس علوي با توجه به بهره مندي از مباني استوار ديني و اعتقادي اسلام و قرارگيري امام معصوم در صدر آن، حاكي از آن است كه رهيافت هاي اتخاذ شده توسط اميرالمؤمنين علي(ع) در اين زمينه از جامعيت بي بديلي برخوردار است. حضرت در برخي موارد به هشدار، نصيحت و اقدامات كنشي بسنده نموده و در ساير موارد به توبيخ و مجازات قاطعانه اقدام نموده است. در اين پژوهش كوشش بر آن بوده تا با بهره گيري از روش تحليل مضمون، متن كامل نهج البلاغه تحليل و گزاره هاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي انديشة امام علي(ع) در پيشگيري از جرم استخراج شود؛ سپس با حصول اسلوب هاي پيشگيرانه از جرم از منظر نهج البلاغه به بررسي راهكارهاي پيشگيرانه غيركيفري از قبيل پيشگيري هاي وضعي و اجتماعي در كنار رهيافت هاي پيشگيري كيفري از بزه اعم از شدت، قطعيت، سرعت و شيوه اجرا در حوزه سياست جنايي پرداخته شود.

Nowadays, in dealing with crime a policy is being credited that accounts the aspects of preventive features beside penalization, aiming at crime prevention. A scrutiny in Imam Ali’s holy order, which takes the advantage of firm religious beliefs of Islam, and the positioning of such a sinless Imam at the top of this system, indicates that the taken strategies in this field are of unique nature. In some cases, His Excellency has warned, advised, and acted upon, and in other circumstances, he has reprimanded and decisively punished such criminals. In this research, the attempt has been made by using the method of content analysis to analyze the full text of Nahj al-Balagha in order to extract the cultural, political, and economic statements of Imam Ali's (AS) thoughts regarding crime prevention. Afterwards, by attaining these from the perspective of Nahj al-Balagha, the non-penal preventive strategies such as social and situational preventions along with penal prevention strategies including severity, certainty, speed and method of punishment in the field of criminal policy has been investigated.