بررسي فقهي‌حقوقي مسئوليت مدني ربات

فناوري رباتيك در سال‌هاي اخير با زندگي انسان پيوند يافته و ميزان ورود و نقش ربات در زندگي انسان، پيوسته در حال پيشرفت و فزوني است. اين فزوني زمينه‌ساز تقنين در مورد شيوۀ رفتار و كاركردهاي گوناگون ربات شده است؛ زيرا اولاً اطمينان‌خاطر يافتن از عملكرد كنترل‌شده و ايمن در جامعه ضروري است؛ ثانياً ميزان اثربخشي و كارايي ربات در عرصه‌هاي مختلف زندگي به شناخت مسائل فقهي و حقوقي مرتبط با آن بستگي دارد. ازجمله مباحث حقوقي مهم و شايان توجه در اين عرصه، وجود مسئوليت مدني در صورت اشتباه و خطاي ناشي از فعل ربات است. اين نوشتار به‌روش توصيفي‌تحليلي، ضمن بررسي مباني مسئوليت مدني و احراز اركان آن در قلمروِ كردار و رفتار ربات و با اقامۀ ادلۀ اجتهادي به اين نتيجه رسيده است كه انجام‌ يا ترك فعلِ زيان‌بار توسط ربات، مسئوليت‎آور است و حسب مورد، عامل انساني بر اساس نظريۀ «احترام» محكوم و ملزم به جبران خسارت مي‌شود؛ زيرا ربات فاقد شخصيت حقيقي يا حقوقي است و نمي‌تواند از عهدۀ خسارت برآيد.