بنيادهاي هستي‌شناختي فرهنگ

«فرهنگ» در تلقي غالب علوم اجتماعي،‌ عام‌ترين و گسترده‌ترين مفهومي است كه همه فراورده‌هاي غير مادي و معنايي (و در برخي تعاريف حتي فراورده‌هاي مادي) را كه بشر در طول حيات اجتماعي تاريخي پرفراز و فرود خود بدان دست يافته، پوشش مي‌دهد. از جمله موضوعات مطرح در فلسفه فرهنگ و نيز در جامعه‌شناسي و مردم‌شناسي فرهنگ، سؤال از خاستگاه، منشأ، علل ايجادي و اعدادي و در يك كلام، مباني هستي‌شناختي فرهنگ است. اين نوشتار در صدد است با غور و تأمل در ارا و انديشه‌هاي عرضه‎شده با رويكردهاي مختلف به اين سؤال در حد امكان پاسخ گويد؛ از اين رو سؤال اصلي آن چيستي مصادر، منابع، مناشي، خاستگاه‌ها و زمينه‌هاي معرفتي و غير معرفتي فرهنگ به مثابه يك كل (و بالتبع عناصر و مؤلفه‌هاي ان) است. روش آن در مقام گردآوري داده‌ها، اسنادي و در مقام تفسير يافته‌ها، تحليلي، تبييني و استنباطي است. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي‌دهد فرهنگ يا منظومه فرهنگي بشر، دركل تحت تأثير مجموعه درهم پيچيده‌اي از استعدادها و ظرفيت‌هاي فطري، ارتباطات چندگانه انساني، عوامل محيطي (اعم از طبيعي و اجتماعي)، عوامل ماورايي (دين و تعاليم وحياني) و تجربه‌هاي تاريخي متراكم تكون يافته و از طريق فرايند جامعه‌پذيري در امتداد نسل‌هاي متمادي استمرار يافته است.