بازكاوي وحدت وجود در انديشۀ ابن عربي و عبدالرحمن جامي

عبدالرحمن جامي از جمله شاعراني است كه با آثار و انديشه‌هاي ابن‌عربي آشنايي داشته و از آن تأثيرپذيرفته‌است. از ميان مجموعۀ هفت اورنگ او، تحفة الاحرار است كه برپايۀ تفكرات ابن‌عربي خصوصاً وحدت وجود شكل گرفته‌است. جامي يكي از نخستين شاعرانِ شارحِ تفكرات ابن‌عربي درباب وحدت وجود است و از انديشه هاي او بسيار تاثيرپذيرفته‌است. يكي از اين تأثيرات، جمع نقيضين است؛ يعني وحدت و كثرت، تشبيه و تنزيه، ظهور و بطون و ... پژوهش پيش‌رو كوشيده نگاه يگانه بين ابن عربي و جامي به مظاهر هستي و همگوني‌هاي انديشۀ وحدت وجودي آن دو را با روش توصيفي تحليلي و در چشم اندازي تطبيقي مورد كاوش قراردهد. برآيند پژوهش نشان مي دهد هرچند جامي در اين رويكرد به‌صورت پارادوكس و متناقض نما عمل مي‌كند؛ اما درصدد يافتن نتيجه اي واحد و رسيدن به نقطه‌ا‌ي يگانه در ذهن خويش است. او براي رسيدن به اين نتيجه تحت تاثير انديشۀ ابن‌عربي است و اين دو عارف با رويكردي متناقض نما انديشه هاي خود را بيان مي‌كنند.