بازخواني روايات نشر حرمت ابدي در ازدواج معتده

إعادة النظر إلي الروايات الدالة علي الحرمة الأبدية الناشئة من الزواج في العدّة

بحث ازدواج در عده، از مباحث كتاب النكاح، ذيل بحث حرمت ابدي مطرح شده است. مشهور فقها در فرض علم يا دخول، به حرمت ابدي فتوا داده‌اند. چهار دسته از روايات در اين مسأله مطرح است: 1. روايات دال بر نفي حرمت ابدي مطلقاً؛ 2. روايات دال بر حرمت ابدي مطلقاً؛ 3. روايات دال بر اختصاص حرمت ابدي به فرض علم؛ 4. روايات دال بر اختصاص حرمت ابدي به فرض دخول. براي حل تعارض روايات، دو وجه جمع مي‌توان بيان كرد: اشتراط علم يا دخول، و اشتراط مجموع علم و دخول. اما هيچ‌يك از اين دو جمع به خودي خود، بر ديگري ترجيح ندارد، و از همين رو نيازمند شاهد جمع و قرائن ديگر هستيم. صحيحۀ حلبي شاهد جمعي است كه در آن تصريح به اعتبار يكي از علم و دخول در ترتب حرمت ابدي شده است. به علاوه، رواياتي از عبدالله بن سنان و حمران نيز مؤيد جمع اول است و مشهور قريب به اتفاق فقها نيز همين نظر را پذيرفته‌اند. لذا، جمع اول متعين خواهد بود. البته صحيحۀ ديگري از عبدالله بن سنان معارض با جمع اول است و صريحاً بر جمع دوم، يعني اعتبار مجموع علم و دخول دلالت دارد؛ اما احدي از فقها طبق اين روايت فتوا نداده‌ است.

فاقد چكيده لاتين