جايگاه رساله انيس العاشقين در جريان ادبي قرن دهم هجري (با تاكيد بر مقايسه انيس العاشقين و رساله هاي محتشم كاشاني)

كمال الدين حسين ابيوردي، مولف رساله انيس العاشقين، يكي از رساله هاي مقامه وار و كمترشناختهشده پايان قرن نهم هجري در هرات، در تاليف اين رساله به گلستان سعدي نظر داشته و در مقدمه اثر اذعان كرده است كه، با وجود گلستان، اثر وي دلربايي چنداني ندارد؛ بااين حال، بررسي ساختار و محتواي رساله اطلاعات ارزنده اي درباره مسايل اجتماعي عهد مولف، در پيوند با جريان شاهدستايي و عشق وقوعي در اختيار مخاطب قرار مي دهد، و نوآوري ها و تغييرات سبكي وي در ايجاد بارقه هاي زبان و قالب/ فرم ادبيات وقوعي در نثر، و همچنين تاثيرات اين رساله بر آثار ادبي بعد از خود، مانند رسايل محتشم كاشاني، را نيز نشان ميدهد. مقايسه الگوهاي خويش كاري انيس العاشقين با رساله نقل عشاق و رساله جلاليه، و نيز پرداختن به اشتراكات تمهيدات زباني و الگوهاي روايي آن ها در افزايش حقيقت نمايي روايت و مضامين وقوعي از موضوعات اصلي مطرح شده در اين نوشته است.