رده‌شناسي زبانِ دوبيتي‌‌ها‌ي باباطاهر

The Typology of Bābā Tāher's Quatrains

در منابع مختلفي با رويكرد‌ غيررده‌شناختي، بدون توجه دقيق به اجتماع متراكم و متكثر گويشوران غرب كشور، گونة زباني دوبيتي‌ها‌ي باباطاهر، غالباً لري، كردي و لكي دانسته‌ شده‌است؛ يعني خانواده‌اي از زبان‌ها‌ي ايرانيِ غربي، كه خود به دو شاخۀ شمال غربي و جنوب غربي تقسيم شده‌اند و دربارة وجوه اشتراك و افتراق آنها اختلافاتي هست. در اين جُستار، پس از نگاهي به پيشينة بحث، زبان‌ها‌ي مورد مناقشه از منظر رده‌شناسي تفكيك مي‌شوند و سپس با نگاهي سبك‌شناسانه به بسامد برخي عناصر يا مؤلفه‌‌ها‌ي زباني، از قبيل ساختار كنايي، تمايز افعال و... امكانِ تعلق دوبيتي‌ها‌ي باباطاهر به يكي از اين گونه‌‌ها‌ي كهن زبان‌‌ها‌ي ايراني بررسي مي‌شود. نتايج اين بررسي‌‌ها‌ قرابت بيشتر اين اشعار به زبان لكي را نشان مي‌دهد كه از زبان‌‌ها‌ي رايج در ميان بخشي از ساكنان استان‌هاي همدان، لرستان ‌و كرمانشاه است.

In non_ typological approaches in various sources, the language used in used in Bābātāhers' quatrains has often been considered to be Lori, Kurdish and Laki. This is without paying close attention to the both dense and plural community of speakers in western Iran. Those afore-mentioned languages belong to Western Iranian languages which are themselves divided into North-western and South-western branches about whose similarities and differences there are controversies. In this article, after reviewing the literature and stating the problem, the above-mentioned languages are studied based on a typological and differentiated approach We have also tried to study the possibility of these Quatrains belonging to one of these ancient Iranian languages. This has been done with a stylistic view on the frequency of some linguistic elements such as ergative structures and verbal differentiations. Results revealed the affinity these poems show with Laki, the language spoken amongst the natives of Hamedān and Lorestan both in the present and past.