ارزيابي معادلات رگرسيوني چندمتغيره در تخمين عملكرد گندم و جو ديم در اقليم‌هاي مختلف ايران

ايران در منطقه‌اي خشك و نيمه خشك قرار دارد و بررسي شرايط كشت ديم گياهان راهبردي امري بسيار ضروري است. بدين منظور براي مدلسازي عملكرد گندم و جو ديم در شرايط آب و هوايي ايران در واكنش به تغييرات اقليمي داده‌هاي هواشناسي 44 ايستگاه در يك دوره چهل ساله (20201981) مورد بررسي قرار گرفت. داده‌هاي هواشناسي پس از ميان‌يابي مكاني بين ايستگاه‌ها و تبديل كردن آن‌ها به داده‌هاي روزانه به‌عنوان ورودي يك مدل رگرسيون خطي چند متغيره براي تخمين عملكرد گندم و جو ديم به‌كار گرفته شدند. در اين مطالعه ايران به شش اقليم ساحلي مرطوب، كوهستاني، نيمه‌كوهستاني، نيمه‌بياباني، بياباني و بيابان ساحلي تقسيم گرديد. نتايج نشان داد كه بيشترين و كمترين بارندگي سالانه به‌ترتيب در ايستگاه‌هاي بندرانزلي (1748 ميلي‌متر در سال) و زابل (55 ميلي‌متر در سال) رخ داد. بيشترين كاهش بارندگي در ايستگاه بندرانزلي (شيب 5/8 درصد) و كمترين تغييرات در ايستگاه كرمانشاه با شيب معادله آن 0/08 درصد صورت گرفت. در بين ايستگاه‌هاي مورد بررسي فقط 11/36 درصد از نظر كشاورزي در شرايط مناسبي قرار دارند و در بقيه ايستگاه‌ها وضعيت بحراني است (88/64 درصد). نتايج تحقيق نشان داد كه ضريب تبيين در عملكرد شبيه‌سازي شده گندم ديم براي اقليم‌ مرطوب‌تر به نسبت ساير اقليم‌ها از دقت بيشتري برخوردار است (0/83=R2). كمترين ضريب تبيين در عملكرد شبيه‌سازي شده گندم ديم (0/71=R2) و جو ديم (0/53=R2) براي اقليم بياباني بدست آمد.