بررسي تأثير محروميت از خواب بر پاسخ‌هاي فيزيولوژيك عيني و ذهني دانشجويان ورزشكار

مقدمه: محروميت از خواب يكي از عوامل مؤثر بر عملكرد فيزيولوژيكي ورزشكاران بوده و شواهد آزمايشگاهي نيز ارتباط بين محروميت از خواب و افت عملكرد بدني ورزشكاران را محتمل دانسته‌اند. هدف مطالعه حاضر تعيين تأثير محروميت از خواب بر پاسخ‌هاي فيزيولوژيك عيني و ذهني دانشجويان ورزشكار مي‌باشد.روش كار: پژوهش به‌صورت تجربي مي‌باشد. تعداد 20 دانشجوي پسر رشته علوم ورزشي به‌صورت داوطلب انتخاب و با شيوه انتخاب تصادفي ساده در طرح درون‌گروهي با موازنه متقابل در دو موقعيت موردبررسي قرار گرفتند. شركت‌كنندگان در دو موقعيت 1) پس از 12 ساعت ناشتايي و 8 ساعت خواب كافي و 2) بعد از 12 ساعت ناشتايي و 30 ساعت بي‌خوابي كامل در محل خوابگاه دانشجويي با شرايط كنترل‌شده موردبررسي قرار گرفتند. اندازه‌گيري متغيرهاي فيزيولوژيكي شامل فشارخون، ضربان قلب، لاكتات خون، مقياس ذهني درك فشار، VO2max و حرارت بدن با ابزارهاي تخصصي موردبررسي قرار گرفت. تغييرات در متغير وابسته ناشي از مداخله با آزمون تي وابسته در سطح معناداري 0/05 p و با استفاده از نرم‌افزار SPSS 22 آناليز شد. يافته ها: پاسخ‌هاي فيزيولوژيكي لاكتات خون (0/002=p)، ضربان قلب (0/01=p)، مقياس ذهني درك فشار (0/002=p)، زمان رسيدن به خستگي (0/001=p)، فشارخون (0/01=p) و حرارت بدن (0/002=p)، متعاقب محروميت از خواب به يك فعاليت وامانده‌ساز در پس‌آزمون نسبت به پيش‌آزمون، افزايش و اكسيژن بيشينه مصرفي (0/001=p)، كاهش معنادار داشته است كه اين تفاوت ازنظر آماري نيز معني‌دار مي‌باشد. يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد كه محروميت از خواب موجب تغيير معناداري در پاسخ‌هاي فيزيولوژيك عيني و ذهني دانشجويان ورزشكار مي شود.نتيجه گيري: با توجه به نتايج پژوهش حاضر، مشخص گرديد 30 ساعت محروميت از خواب سبب تغييرات معناداري پاسخ‌هاي فيزيولوژيك عيني و ذهني دانشجويان ورزشكار گرديد. در يك نتيجه‌گيري كلي، يافته‌هاي مطالعه حاضر نشان داد كه از محروميت از خواب بايد به‌عنوان يكي از عوامل محدودكننده بالقوه عملكرد فيزيولوژيكي ياد كرد.