تحليلي نو در طبقه‌بندي شخصيت‌هاي داستان گشتاسپ بر مبناي الگوي شاخص و وضعيت رحيم‌خاني ساماني

A new analysis in the classification of characters in the story of Goshtasp Based on "Indicator – Status" Model of Rahim Khani Samani

شخصيت محوري­ ترين عنصر هر داستان به شمار مي ­آيد و يكي از راه هاي درك صحيح داستان شناخت درست شخصيت است. شاهنامه فردوسي، بزرگ­ترين اثر حماسي ادب فارسي نگاهي ژرف و عميق به رويدادها و شخصيت­هاي گوناگون دارد و با توجه به زمان و مكان نامحدود، حوادث و رويدادهاي فراواني را ترسيم كرده است. اين پژوهش بر آن است، از ديدگاهي متفاوت با استفاده از الگوي «شاخص و وضعيت» الگوي نويافته و ابداعي رحيم‌خاني ساماني در رساله دكتري خويش به راهنمايي محمد حكيم­ آذر به بررسي شخصيت­ هاي داستان گشتاسپ بر مبناي توصيف دقيق و استقراي تام شخصيت­ بدون توجه به روايت و ساختار داستان بپردازد. نتايج حاصل از يك­سو كارآيي و سنجش الگوي «شاخص و وضعيت» را مشخص نموده است و از سويي ديگر، پژوهشي متفاوت در زمينه شخصيت ­­شناسي شاهنامه فردوسي در ساختار شاخص­ هاي نام، بوم، نوع، جنس، سن، طبقه، باور، خُلق و فرجام با وضعيت­هاي متفاوت به جامعه ادبي ارائه مي­ نمايد.

Characters are the most important components of a story. an‎d proper knowledge of characters is a way of improving the effect of a story on the audience. Ferdowsi’s Shahnameh, Book of Kings, is the greatest Persian epic poem, giving detailed accounts of events and characters with unlimited time and space settings, and the different characters have various human interactions and different individual characteristics. Therefore, the present study aimed to investigate the characters of Goshtasp story by using the “Setting-Factor” model, regardless of the narrative techniques and storytelling structure of Ferdowsi. The results revealed the effectiveness of the the “Setting- Factor” model on the one hand, and introduced a new approach to the study of the characters of Shahnameh given the factors such as name, environment, sex, class, belief, temperament, and fate, and different settings on the other hand.