مقايسه اثربخشي دو روش دستكاري انگيزشي و نوروفيدبك بر حساسيت به پاداش، كاهش ارزش تأخيري و تكانشگري در كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه / بيش‌فعالي

اهداف: هدف مطالعه حاضر مقايسه اثربخشي دو روش دستكاري انگيزشي و نوروفيدبك بر حساسيت به پاداش، كاهش ارزش تأخيري و تكانشگري در كودكان مبتلا به اختلال نقص توجه / بيش‌فعالي بود. مواد و روش ها: پژوهش حاضر يك مطالعه آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون‌، پيگيري و گروه كنترل بود. جامعه پژوهش حاضر كودكان 7 تا 12‌ساله مبتلا به اختلال ADHD بودند. براي نمونه‌گيري در اين پژوهش از روش نمونه‌گيري در دسترس استفاده شد. حجم نمونه بر اساس هدف و روش پژوهش90 نفر انتخاب شد. در اين مطالعه نوروفيدبك و دستكاري انگيزشي به عنوان مداخله بر روي گروه آزمايش پياده شد كه هر كدام 12 جلسه و هر جلسه به مدت 45 دقيقه انجام شد. از آزمون خطرپذيري بادكنكي وكاهش ارزش تأخيري براي گرداوري داده‌ها در مراحل پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري استفاده شد و داده‌ها با استفاده از روش آماري مانكووا در SPSS نسخه 23 تحليل شد. يافته ها: با كنترل اثرات پيش‌آزمون بر پس‌آزمون تفاوت ميان گروه‌ها در پس‌آزمون از لحاظ آماري در بين متغيرهاي تكانشگري و كاهش ارزش تأخيري در سطح P 0/01و در بين متغير حساسيت به پاداش در سطح P 0/05 معنادار بود. همچنين نتايج نشان داد روش نوروفيدبك (4/66=‌M) نسبت به روش دستكاري انگيزشي (2/31=M) در مقايسه با گروه كنترل بر پردازش پاداش تأثير بيشتري داشته است كه در سطح P 0/01 معنادار است. اما ميزان تفاوت ميانگين دستكاري انگيزشي (2/31=M) در مقايسه با گروه كنترل معنادار نيست. نتيجه گيري: فعال‌سازي ارادي مناطق دوپامينرژيك مغز به وسيله نوروفيدبك و دستكاري انگيزشي منجر به كنترل درون‌زاي دوپامين در اين ساختارها مي‌شود و اين امر مي‌تواند منتهي به موفقيت در تنظيم مقررات يا كنترل مهاري وكاهش اعمال تكانشي شود.