گونه‌هاي مختلف ايهام در مثنوي نه‌سپهر امير خسرو دهلوي

اميرخسرو دهلوي يكي از شاعران تأثيرگذار زبان و ادب پارسي است كه با بهره‌مندي از نبوغ و دانش فراوان، نماينده‌اي قابل، براي زبان و فرهنگ پارسي در سرزمين هندوستان بوده است، آثار گوناگون او آگنده از شگردهاي هنري و ادبيِ ظريف و ارزشمندي است كه شناخت آن‌ها براي دركِ درستِ گذشتۀ ادبي زبان فارسي اهميت بسيار دارد. او كه خود از پيشگامان قابل ‌اعتماد در نقد ادبي و علوم بلاغي بوده است، فنون ادبي را به‌خوبي در سخن به كار گرفته است. ايهام ازجمله بارزترينِ فنونِ تأثيرگذار در آثار اوست كه با تداعي معاني دور و نزديك، مخاطب را در دريافت چندمعنا از ‌كلام، كمك مي‌كند. يكي از آثار ارزشمند و كمتر شناخته‌شدۀ او مثنوي نه‌سپهر است كه آن را در سال 718 (ه.ق) سروده است. بسياري از ابيات اين اثر، از ظرافت ايهامي هنرمندانه‌اي برخوردار است و مخاطب آشنا، با دقّت در ساختار ايهامي آن، متوجّه شبكۀ گسترده‌اي از واژگان چندمعنايي مي‌شود، در اين مقاله با بهره گيري از روش توصيفي – تحليلي كوشش شده است تا به اين پرسش پاسخ داده شود كه مهم ترين گونه‌هاي ايهام در مثنوي نه‌سپهر اميرخسرو دهلوي كدامند؟