بررسي نسبت الگوي «همانندسازي قومي» با «همانندسازي اسلامي»

فاقد عنوان

يكي از الگوها در مواجهه با تنوع قومي جوامع، «همانندسازي» است كه از سوي برخي حكومت‌ها با هدف ايجاد انسجام داخلي دنبال مي‌شود. در همانندسازي به‌مثابه يك رهيافت، دو رويكرد كلي وجود دارد: در يكي نفي نمادهاي قومي و فرهنگي بدون ترجيح قومي خاص، و در ديگري نفي نمادهاي قومي و فرهنگي به سمت قوم برتر و حاكم. از سوي ديگر، يكي از آموزه‌هاي دين اسلام ايجاد وحدت در امت است. همين امر شبهه مشابهت ديدگاه اسلام با رهيافت «همانندسازي» را به ذهن متبادر ساخته، خود يك مسيله به نظر مي‌رسد. اما سياست «همانندسازي قومي» با هر دو رويكرد، از وجوه گوناگون، توسط عقل و شرع محل نقد است. اصل تنوع اقوام و شكل‌گيري هويت قومي امري طبيعي و البته غير‌ذاتي بوده كه اسلام آن‌ را پذيرفته و براي آن مصالحي قايل است. اين اصل هر دو رويكرد را به نقد مي‌كشد. تبعيض و برتري قومي به‌مثابه ستون يكي از رويكردهاي همانندسازي مردود است. نوع برخورد با سنت‌هاي قومي نيز يكسان نيست. چهار رويكرد «پذيرش»، «پذيرش همراه با جهت‌دهي و اصلاح»، «سكوت و مباح‌انگاري» و «عدم پذيرش» از سوي اسلام در قبال سنت‌ها وجود دارد. محور «همانندسازي اسلامي» برخلاف مسيله قوميت، نسبت به همه اقوام و جوامع يكسان بوده و آن ايديولوژي مبتني بر ارزش‌هاي انساني و ايماني است. امكان تحقق اين ايديولوژي به اين سبب كه جوامع بشري و اقوام نوعي واحدند، ميسر است و نقطه نهايي سير جهان بشري به‌شمار مي‌رود. شيوه انجام اين پژوهش «تحليل محتوايي» با بهره‌گيري از استدلال‌هاي عقلاني است.

no abstract