رابطۀ ابعاد حساسيت و هوش زيباشناسي در دانش‌آموزان: مقايسه برپايۀ جنسيت و سن

مقدمه: حساسيت و هوش زيباشناسي به تازگي مورد توجه دانشمندان حوزه‌هاي مختلف هنر، جامعه‌شناسي، و روان‌شناسي قرار گرفته و نظريه‌هاي گوناگوني در مورد آن ارائه شده است. هدف اين پژوهش بررسي رابطۀ ابعاد حساسيت و هوش زيباشناسي در دانش‌آموزان و مقايسه اين متغيرها برپايۀ جنسيت و سن بود. روش كار: روش اين پژوهش توصيفي و از نوع همبستگي بود. جامعۀ آماري شامل دانش‌آموزان شهر تويسركان (دوره‌هاي دبستان، متوسطۀ نخست، و متوسطۀ دوم) در سال 1400 بود. تعداد 300 دانش‌آموز به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي انتخاب شدند و پرسشنامه‌هاي حساسيت و هوش زيباشناسي را به روش آنلاين يا حضوري پاسخ دادند. داده‌ها با روش همبستگي و مدل معادلات ساختاري و به كمك نرم‌افزارهاي SPSS25 و Lisrel تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه بين همۀ ابعاد حساسيت و هوش زيباشناسي رابطۀ معنادار وجود دارد (05/0 P). بين دختران و پسران و نيز گروه‌هاي سني از نظر هوش زيباشناسي و حساسيت زيباشناسي تفاوت آماري معنادار به دست آمد. همچنين، مدل برآورد شده در اين پژوهش از برازش خوبي برخوردار بود (92/0 =CFI؛ 91/0 =GFI؛ و 011/0 =RMSEA). نتيجه‌گيري: با توجه به يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان نتيجه گرفت كه هوش زيباشناسي افراد با حساسيت زيباشناسي آنان رابطۀ نزديكي دارد و اين ارتباط نزديك در سطح مؤلفه‌هاي اين دو نيز وجود دارد. همچنين حساسيت، توجه، و پاسخ‌دهي دانش‌آموزان دختر و پسر در پايه‌هاي تحصيلي گوناگون نسبت به محرك‌هاي زيبا متفاوت است و بايد در برنامه‌ريزي‌هاي آموزشي و پرورشي خود به اين موضوع توجه ويژه‌اي داشته باشند.