پيش‌بيني تأثير تغيير اقليم بر پراكنش گياهان دارويي Echium amoenum و Echium italicum در ايران

پيش‌بيني اثر تغيير اقليم بر پراكنش گونه‌هاي گياهي باارزش و در معرض خطر، امري ضروري در جهت حفاظت و مديريت آن‌ها به‌شمار مي‌آيد. در اين پژوهش، از مدل آنتروپي بيشينه (MaxEnt) و 10 متغير محيطي براي پيش‌بيني پراكنش فعلي و آينده گونه‌هايE. amoenum و E. italicum در پاسخ به تغيير اقليم استفاده شد. همچنين براي پيش‌بيني اثر تغيير اقليم در آينده (دهه‌هاي ۲۰۵۰ و ۲۰۷۰) از دو سناريوي اقليمي PCR 2.6 و PCR 8.5 تحت مدل گردش عمومي CCSM4 استفاده شد. ارزيابي صحت مدل‌ها بر اساس شاخص Area under the curve (AUC) بيانگر عملكرد عالي (0/9 ) آنها است. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي‌دهد كه مهم‌ترين متغيرهاي تأثيرگذار بر پراكنش گونۀ E. amoenum، شيب (38/8%)، دامنه ساليانه دما (11/5%) و ميزان بارش در خشكترين فصل (31/9%) هستند. همچنين ميزان تابش نورخورشيد (37/6%)، شيب (36/4%) و دماي متوسط سردترين فصل (11/5%) از مهمترين فاكتورهاي محيطي موثر بر پراكنش گونۀ E. italicum به شمار مي‌آيند. به علاوه نتايج نشان مي‌دهد كه پراكنش گونه‌هاي موردمطالعه در پاسخ به تغيير اقليم و تحت سناريوهاي انتشار RCP2.6 و RCP8.5 در دهه‌هاي 2050 و 2070 كاهش خواهند يافت. بنابراين نتايج حاصل از اين پژوهش بر لزوم تعيين راهبردهاي حفاظتي به منظور جلوگيري از انقراض اين گونه‌ها تأكيد مي‌نمايد.